TEDARİK ZİNCİRİ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ
Büyük organizasyonların çoğunda, çevresel ve sosyal etkilerin en büyük payı kendi operasyonlarında değil, tedarik zincirlerinde yer almaktadır. Çoğu sanayi şirketi için toplam sera gazı ayak izinin %70'i ile %90'ı arasını temsil eden Kapsam 3 emisyonları, yani değer zincirinden kaynaklanan dolaylı emisyonlar, tamamen tedarikçilerin kendi emisyon verilerini tanımlama, ölçme ve raporlama kabiliyetine bağlıdır. CSRD (Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi) kapsamındaki ESRS (Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları) E1 ve ESRS S2 standartları, kuruluşların tedarik zincirindeki çevresel ve sosyal etkileri değerlendirmesini ve açıklamasını zorunlu kılmaktadır. EcoVadis de tedarik zinciri sürdürülebilirliğini puanlanan bir tema olarak ele alır. Dolayısıyla tüm bu beyanların kalitesi, değer zincirinin fiilen sağlayabildiği verilerle sınırlandırılmış olur.
Çoğu tedarikçi, yapılandırılmış bir destek mekanizması olmadan bu gerekliliklere yanıt verebilecek kurum içi sürdürülebilirlik uzmanlığından, veri toplama süreçlerinden veya mevzuat farkındalığından yoksundur. Semtrio, bu uzmanlığı sistematik olarak geliştiren tedarikçi katılım programları tasarlar ve yürütür. Ayrıca her raporlama döneminde tekrarlanan yıllık anket dönemleri yerine, satın alma verilerinin hâlihazırda yer aldığı sistemlerden sürekli beslenen, ERP bağlantılı ve gerçek zamanlı bir tedarik zinciri veri akışı kurmak amacıyla Carbondeck Tedarikçi Analizi platformunu devreye alır.
Kuruluşlar, tedarikçilerinden güvenilir ve birincil verilere dayalı emisyon faktörleri almadan Kapsam 3 Kategori 1 (satın alınan mal ve hizmetler) emisyonlarını gerçekçi şekilde hesaplayamazlar. Harcama tabanlı yöntemler (ilk envanter çalışmaları için kabul edilebilir) ile birincil tedarikçi verileri (SBTi baz yıl envanterinin doğruluğu, ESRS E1 hassasiyeti ve CDP kalite skorlaması için gerekli) arasındaki boşluk, tamamen tedarikçilerin teknik uzmanlık eksikliğinden kaynaklanmaktadır. SBTi (Bilim Temelli Hedefler girişimi) temel yıl envanter doğruluğu, ESRS E1 hassasiyeti ve CDP kalite puanlaması için zorunlu olan bu birincil veri ihtiyacını karşılamak, sadece veri talep etmeyi değil, tedarikçilerin ölçüm ve raporlama uzmanlığını geliştirmeyi gerektirir.
CSRD kapsamındaki ESRS S2 (Değer Zinciri Çalışanları) standardı ve AB Kurumsal Sürdürülebilirlik Durum Tespiti Direktifi (CSDDD); kuruluşların değer zinciri çalışanları ve tedarikçilerle sürdürülebilirlik konularında aktif katılım süreçleri yürüttüğünü kanıtlamasını bekler. Yapılandırılmış tedarikçi katılım programları kurmamış olan organizasyonlar, hem yasal beyan boyutunda hem de mevzuata uyum alanında eş zamanlı olarak kurumsal risk altında kalmaktadır.
Büyük alıcıların ESG verilerini tedarik sözleşmelerinin bir ön şartı hâline getirdiği sektörlerde, örneğin otomotiv ana sanayisinde, EcoVadis skor eşikleri uygulayan perakende ve hızlı tüketim ürünleri şirketlerinde, bu gereklilikleri karşılayamayan tedarikçiler sözleşmelerini kaybetmektedir. Tedarikçi katılım programları, isteğe bağlı bir iyi niyet faaliyeti olmaktan çıkıp ticari bir zorunluluk hâline gelmiştir.
Tedarik zinciri sürdürülebilirliğinde en sık izlenen yol, tedarikçilere bir anket formu gönderip yanıtları beklemektir. Sürecin sonucu ise oldukça tanıdıktır: Düşük geri dönüş oranları, tutarsız veri kalitesi, ölçülmek yerine tahmin yürütülerek verilmiş yanıtlar ve sonuçta zayıf temeller üzerine inşa edilmiş bir Kapsam 3 envanteri veya ESRS beyanı ortaya çıkar. Anket yaklaşımı, tedarikçi sürdürülebilirliğini sadece yılda bir kez yürütülen bir veri toplama projesi olarak görür. Katılım programı yaklaşımı ise süreci bir uzmanlık geliştirme süreci olarak ele alır ve önemli ölçüde farklı kurumsal çıktılar üretir.
Semtrio; tedarikçi katılım programlarını çok boyutlu etkileşim süreçleri olarak tasarlar. Tedarikçilerin sürdürülebilirlik verilerinin neden kritik olduğunu anlamalarını sağlayan farkındalık atölyeleri düzenliyor, veri toplama uzmanlıklarını geliştiren teknik destek sağlıyor ve mevcut konumlarından müşterilerinin talep ettiği performans seviyesine ulaşmalarını sağlayacak yapılandırılmış gelişim yol haritaları kurguluyoruz. Tedarikçi verilerini dönemsel olmaktan çıkarıp kalıcı kılan veri altyapısı için ise Carbondeck Tedarikçi Analizi platformunu devreye alıyoruz. Climateware'in iklim yönetimi platformu Carbondeck, organizasyonun ERP ve muhasebe sistemlerine doğrudan bağlanarak satın alınan mal ve hizmet verilerini tedarikçi düzeyinde otomatik olarak çeker. Faturaları otonom yapay zekâ sistemiyle işleyerek Kapsam 3 Kategori 1 emisyonlarını 7/24 gerçek zamanlı olarak hesaplar.
SÜRECİMİZ
Uzmanlık geliştirme adımları, veri süreçlerinin kurulması ve gerçek zamanlı dijital altyapının devreye alınmasını sağlayan, yapılandırılmış bir tedarikçi katılım programı.
Yıllık tedarikçi anketlerinden gerçek zamanlı tedarik zinciri verilerine.
Yılda bir kez manuel anket formlarıyla toplanan, tablolarda işlenen ve her raporlama döneminde sıfırdan inşa edilen tedarikçi sürdürülebilirlik verileri kalıcı bir altyapı oluşturmaz. Sadece her yıl tekrarlanan ucu açık bir proje olarak kalır. Sürecin kurumsal maliyeti katlanarak büyür. Muhasebe sistemlerinden tekrar tekrar çekilen aynı satın alma verileri, yeniden ankete tabi tutulan aynı tedarikçiler, tekrar karşılaşılan aynı veri kalitesi sorunları ve sürekli güncellenen kalıcı bir sistemden okunmak yerine her yıl tahminlere dayalı olarak sıfırdan kurgulanan aynı Kapsam 3 rakamları bu maliyetin parçasıdır. Yıllık anket kampanyaları, parçalanmış tedarik zinciri yönetiminin en belirgin göstergesidir. Veri organizasyonun kendi ERP ve muhasebe sistemlerinde mevcut olmasına rağmen sürdürülebilirlik ekipleri bunu her yıl manuel olarak yeniden inşa etmeye çalışır.
Carbondeck Tedarikçi Analizi, bu sorunu altyapı seviyesinde çözer. Organizasyonun muhasebe, faturalandırma ve finans ERP sistemlerine doğrudan bağlanan Carbondeck, satın alınan mal ve hizmet verilerini yıllık bazda değil, tedarikçi düzeyinde sürekli olarak çıkarır. Sisteme yüklenen tedarikçi faturaları; tedarikçi kategorilerini tanımlayan, ilgili kalemleri ayıran ve bunları Kapsam 3 emisyon hesaplamalarıyla otomatik olarak eşleştiren otonom yapay zekâ sistemi tarafından işlenir. Sonuçta, dönemsel yıllık tahminler yerine, tedarikçi emisyon riskine yönelik 7/24 gerçek zamanlı görünürlük sunan bir tedarik zinciri veri katmanı elde edilir.
Akredite Climateware danışmanlık partneri olarak Semtrio, tedarik zinciri sürdürülebilirlik verilerinin dönemsel bir raporlama projesi yerine kalıcı bir dijital altyapı olarak işlev görmesini isteyen organizasyonlar için Carbondeck Tedarikçi Analizi platformunu yapılandırır ve devreye alır. ERP entegrasyonunu bağlıyor, yapay zekâ fatura işlemeyi yapılandırıyor, Kapsam 3 hesaplama metodolojisini kuruyor ve sadece raporlama dönemlerinde değil, yılın herhangi bir anında Kapsam 3 envanter güncellemelerine, ESRS E1 beyanlarına, EcoVadis kanıtlarına ve CDP tedarik zinciri programı yanıtlarına hazır, emisyon verilerini sürekli üreten bir sistemi teslim ediyoruz.
Carbondeck Tedarikçi Analizini KeşfedinKapsam 3 Kategori 1 hesaplama doğruluğu, tedarikçilerden alınacak birincil emisyon verilerine bağlıdır. Tedarikçilerin ölçüm uzmanlığını geliştiren katılım programları, Kapsam 3 sera gazı envanterlerinin kalitesini ve kesinliğini doğrudan artırarak harcama tabanlı yöntem ile metodolojiye uygun birincil veriler arasındaki boşluğu kapatır.
Daha fazla bilgiEcoVadis, tedarik zinciri sürdürülebilirliğini puanlanan ana temalardan biri olarak değerlendirir. Yapılandırılmış tedarikçi katılım programlarına ve belgelenmiş tedarikçi gelişim süreçlerine sahip olan organizasyonlar, dönemsel tedarikçi anketlerine güvenen kurumlara kıyasla EcoVadis tedarik zinciri başlığından belirgin şekilde daha yüksek skorlar elde eder.
Daha fazla bilgiESRS E1 (İklim, Kapsam 3) süreçleri ile ESRS S2 (Değer Zinciri Çalışanları) standartlarının tamamı, belgelenmiş tedarik zinciri katılım süreçleri talep eder. Yapılandırılmış bir tedarikçi katılım programı, bu beyanların zorunlu kıldığı katılım kanıtlarını ve Kapsam 3 verilerini doğrudan üretir.
Daha fazla bilgiTedarik zinciri, çifte önemlilik analizlerinde genellikle en öncelikli etki alanlarından biri olarak öne çıkar. Etki tanımlama süreci, tedarik zincirindeki hangi konuların en kritik olduğunu ortaya koyarak hangi tedarikçilerle öncelikli katılım süreçlerinin işletilmesi gerektiğine ve hangi verilerin toplanacağına girdi sağlar.
Daha fazla bilgiTedarikçi uzmanlığından Kapsam 3 envanterine ve ESRS beyanlarına kadar birbiriyle bağlantılı bir sistem olarak kurulan tedarik zinciri sürdürülebilirliği.
Beslemesi gereken raporlama çerçevelerinden bağımsız olarak tek başına tasarlanan tedarikçi katılım programları çoğunlukla eksik veya yanlış çıktılar üretir. Sadece o yılın Kapsam 3 envanter talebini karşılamak üzere tasarlanan bir tedarikçi anketi, yıldan yıla karşılaştırılabilirlik sunan veriler sağlayamaz. EcoVadis temalarıyla hizalanmayan bir tedarikçi sürdürülebilirlik puanlaması, EcoVadis skor sonuçlarınızı iyileştirmez. Semtrio, tedarikçi katılım programlarını beyan ve derecelendirme gerekliliklerinden geriye doğru tasarlar. Tedarikçi uzmanlığını Kapsam 3 sera gazı envanterlerini, TSRS ve ESRS beyanlarını ve EcoVadis tedarik zinciri değerlendirmelerini eş zamanlı besleyecek tam veriyi üretecek şekilde kurgular.
Program, Semtrio'nun kurduğu yapının yalnızca bir parçasıdır. Yıllık anket dönemlerinden kalıcı dijital altyapıya geçmeye hazır organizasyonlar için Carbondeck Tedarikçi Analizi platformunu ERP ve muhasebe sistemlerine doğrudan entegre ediyoruz. Faturaları otonom yapay zekâ sistemiyle işleyen ve Kapsam 3 hesaplamalarını 7/24 gerçek zamanlı üreten kalıcı bir veri altyapısı kuruyoruz. Tedarikçi katılım programı kurumsal uzmanlığı inşa eder, Carbondeck ise kalıcı veri altyapısını sağlar. Birlikte, her yıl tekrarlanan manuel süreçlerin yerini alan yaşayan bir tedarik zinciri sürdürülebilirlik sistemi üretirler.
İmalat, kimya, tekstil, ambalaj, otomotiv yan sanayisi ve perakende değer zincirlerindeki sektörel deneyimimiz, her sektördeki tedarikçilerin ne tür spesifik sürdürülebilirlik zorluklarıyla karşılaştığını ve kurumsal alıcıların onlardan tam olarak hangi veri formatlarını talep ettiğini net olarak bilmek anlamına gelir.
Tedarikçi katılım programınız hakkında ekibimizle görüşünİster tek bir hizmet çalışmasının kapsamını belirliyor, ister birden fazla kümede uçtan uca danışmanlığı değerlendiriyor, ister strateji ve açıklama çalışmalarınız için tek bir ekip arıyor olun; buradan başlayın.
Yaren Ünal
Kıdemli Uzman,Müşteri Çözümleri
Hamza Söylemez
Uzman,Müşteri Çözümleri
Tedarikçi katılımı hakkında sıkça sorulan sorular
Tedarikçi anketi dönemsel bir veri toplama aracıdır. Tedarikçilerden belirli bir zaman diliminde spesifik bilgiler talep eder. Tedarikçi katılım programı ise kalıcı bir uzmanlık geliştirme sürecidir. Tedarikçilerin sürdürülebilirlik performansını zaman içinde tutarlı şekilde anlama, ölçme ve raporlama kabiliyetini inşa eder. Aralarındaki pratik fark oldukça büyüktür: Teknik bir destek almadan sadece anket formu alan tedarikçiler genellikle eksik, tutarsız veya tahmini yanıtlar sağlar. Bu veriler kurumsal ve güvenilir Kapsam 3 hesaplamalarında veya ESRS beyan süreçlerinde kullanılamaz. Farkındalık atölyeleri, teknik destek adımları ve gelişim yol haritalarını içeren yapılandırılmış programlara katılan tedarikçiler ise yıldan yıla doğru, tutarlı ve birincil verilere dayalı yanıtlar sunabilecek kurum içi uzmanlığı kazanırlar. Katılım programı yaklaşımı başlangıçta kurumsal bir operasyon yatırımı gerektirse de uzun vadede veri kalitesinde ve karşılaştırılabilirlikte belirgin şekilde daha başarılı sonuçlar üretir.
Çok sayıda regülasyon çerçevesi, tedarik zinciri sürdürülebilirliği için hem veri toplama altyapısını hem de aktif katılım süreçlerini zorunlu tutmaktadır. CSRD kapsamındaki ESRS E1 standardı, kuruluşların Kapsam 3 emisyonlarını açıklamasını şart koşar. Bu da çoğu sanayi şirketi için CDP puanlamasının, doğrulama denetçilerinin ve SBTi baz yıl envanterinin talep ettiği hassasiyet standartlarını karşılayacak birincil tedarikçi verilerine sahip olmayı gerektirir. ESRS S2 (Değer Zinciri Çalışanları) standardı ise kuruluşların tedarik zinciri çalışanları ve tedarikçilerle sürdürülebilirlik konularında aktif katılım süreçleri yürüttüğünü belgelemesini bekler. AB Kurumsal Sürdürülebilirlik Durum Tespiti Direktifi (CSDDD) ise organizasyonların tedarik zincirleri genelinde olumsuz çevresel ve insan hakları etkilerini belirlemek üzere sürekli durum tespiti süreçleri işletmesini ve olumsuz etkiler tanımlandığında düzeltici faaliyetler yürütmesini şart koşar. Özetle, bu çerçeveler hem veri altyapısı yükümlülüğünü (Kapsam 3 birincil verisi) hem de kurumsal yönetişim zorunluluğunu (yapılandırılmış katılım ve düzeltici faaliyetler) eş zamanlı olarak kurumsal bir görev olarak konumlandırır.
EcoVadis, tedarik zinciri sürdürülebilirliğini puanlanan spesifik bir ana tema olarak değerlendirir. Bir organizasyonun tedarikçi sürdürülebilirlik performansını değerlendirmek, izlemek ve iyileştirmek için sistematik süreçlere sahip olup olmadığını inceler. Belgelenmiş tedarikçi katılım programları yürüten, yapılandırılmış tedarikçi durum tespiti süreçleri olan ve tedarikçilerinin gelişim girişimlerini kanıtlayan kuruluşlar, bu altyapıya sahip olmayan kurumlara kıyasla EcoVadis tedarik zinciri temasından belirgin şekilde daha yüksek skorlar alır. EcoVadis, çok kademeli aktif katılım modellerini, tedarikçi performansının yıldan yıla ölçülmesini ve tedarikçilere yönelik gelişim hedeflerinin belirlenip takip edilmesini özellikle ödüllendirir. Semtrio, tedarikçi katılım programlarını başlangıçtan itibaren EcoVadis temalarıyla tam uyumlu tasarlar. Böylece katılım süreci dokümantasyonu, EcoVadis denetimlerinde doğrudan resmî kurumsal kanıt işlevi görür.
Tedarikçi önceliklendirme süreçlerinde genellikle üç temel kriter esas alınır. Birincisi emisyon büyüklüğüdür. Harcama tabanlı bir Kapsam 3 ön değerlendirme çalışmasıyla, hangi tedarikçilerin Kapsam 3 Kategori 1 ve Kategori 2 emisyonlarına en çok neden olduğu saptanır. İkincisi ESG risk düzeyidir. Hangi tedarikçilerin çevresel veya sosyal risklerin yüksek olduğu sektörlerde, coğrafyalarda veya üretim süreçlerinde faaliyet gösterdiği analiz edilir. Bu boyut ESRS S2 ve CSDDD durum tespiti kapsamı için kritiktir. Üçüncüsü stratejik önemdir. Hangi tedarikçilerin iş sürekliliği ve uzun vadeli satın alma ilişkileri için kritik olduğu belirlenir. Yüksek emisyonlu ve yüksek riskli tedarikçiler, teknik destek ve gelişim yol haritalarını içeren yoğun katılım programlarına dâhil edilir. Daha düşük öncelikli tedarikçiler ise standart anket formları ve kendi başınıza kullanabileceğiniz dijital araçlarla yönetilebilir. Semtrio, her katılım programı tasarımının ilk aşaması olarak bu tedarikçi segmentasyon ve önceliklendirme analizini gerçekleştirir.
Semtrio'nun tedarikçi katılım projeleri dört aşamalı bir yapı takip eder. Sürece tedarikçi segmentasyonu ve önceliklendirme analiziyle başlıyoruz. Hangi tedarikçilerin yoğun katılım programlarına, hangilerinin standart süreçlere dâhil edileceğini veya kendi başınıza kullanabileceğiniz araçlarla yönetileceğini tanımlıyoruz. Kapsam içi tedarikçiler için farkındalık programlarını tasarlayıp yürütüyor ve sürdürülebilirlik mevcut durum analizi çalışmasını tamamlıyoruz. Öncelikli tedarikçilere yönelik hedefli teknik uzmanlık geliştirme desteği sağlıyor ve Kapsam 3, ESRS ve EcoVadis süreçlerine eş zamanlı hizmet edecek standart veri toplama sürecini kuruyoruz. Tedarikçi gelişim yol haritalarını ve yıldan yıla performans takip sistemini hazırlıyoruz. Carbondeck Tedarikçi Analizi platformunun devreye alındığı projelerde, organizasyonun kendi satın alma ve muhasebe sistemlerinden sürekli, gerçek zamanlı Kapsam 3 Kategori 1 emisyon verisi üretecek ERP entegrasyonu ve yapay zekâ fatura işleme süreçlerini yapılandırıp teslim ediyoruz.
Tedarikçi katılım programınız hakkında ekibimizle görüşünİster ilk tedarikçi katılım programınızı kurguluyor olun, ister gerçek zamanlı tedarik zinciri veri altyapısını devreye almayı hedefleyin, programı tasarlamak, kurumsal uzmanlığı inşa etmek, dijital altyapıyı yapılandırmak ve beyanlarınızın gerektirdiği doğrulanmış verileri sürekli üretmek üzere yanınızdayız.
İster ilk tedarikçi katılım programınızı kurguluyor olun, ister gerçek zamanlı tedarik zinciri veri altyapısını devreye almayı hedefleyin, programı tasarlamak, kurumsal uzmanlığı inşa etmek, dijital altyapıyı yapılandırmak ve beyanlarınızın gerektirdiği doğrulanmış verileri sürekli üretmek üzere yanınızdayız.
