Semtrio
ACADEMY
Partner Girişi
İletişim

Bültenimize abone olarak Semtrio’dan bilgilendirici ve pazarlama amaçlı ticari iletiler almayı kabul etmiş olursunuz. İstediğiniz zaman abonelikten ayrılabilirsiniz.

Değişikliklerden ilk siz haberdar olun.

Semtrio
Bizi takip edin

Hizmetler

Mevzuat Uyumuİklim MuhasebesiSürdürülebilirlik Raporlamasıİklim ve Sürdürülebilirlik StratejisiTedarik Zinciri Sürdürülebilirliği
ESG DerecelendirmeleriSürdürülebilir FinansKapasite Geliştirme ve EğitimKarbon Piyasaları ve İklim Projeleri

Sektörler

İmalatEnerjiHavacılıkFinans ve Bankacılık
TelekomünikasyonPerakende ve TüketiciYapı MalzemeleriGrup Şirketleri ve Holdingler

Çalışmalarımız

Tüm Müşteriler ve ProjelerÖne Çıkan ProjelerAkreditasyonlar

İçgörüler

Başarı HikayeleriBlogSözlükKaynaklar

Hakkımızda

Biz KimizNeden SemtrioKariyer

İletişim

İletişim

İş Ortaklarımız

B Corp Sertifikalı
CDP
UN Global Compact
Ecovadis CoreEcovadis Platinum
GRI Topluluk Üyesi

Telif Hakkı © 2026 Tüm Hakları Saklıdır.

Yasal
Politikalar
Peerless Ventures

Tasarım

Fameus
Ana Sayfa
İçgörüler
Blog
GRI 101 Biyoçeşitlilik Standardı: GRI raporunuzda neler değişti?

Blog

GRI 101 Biyoçeşitlilik Standardı: GRI raporunuzda neler değişti?

GRIGRI 101GRI 304biyoçeşitlilikTNFDekolojik açıdan hassas alantedarik zinciriGRI sektör standartları

Yayın: 16 Nov 26Okuma Süresi: 7 dk

GRI 101: Biyoçeşitlilik 2024, GRI'ın Ocak 2024'te yayımladığı ve GRI 304: Biyoçeşitlilik 2016'nın yerini alan konu standardıdır. 1 Ocak 2026 ve sonrasında yayımlanan raporlarda geçerlidir; GRI 304 aynı tarihte yürürlükten kalktı. Biyoçeşitliliği önemli konu olarak belirleyen bir şirket, 3-3 açıklamasının yanında GRI 101'in sekiz açıklamasından etkileriyle ilgili olanları raporlar. En büyük fark kapsamda: GRI 101, etkilerin hangi tesiste ve tedarik zincirinin hangi ülkesinde ortaya çıktığını, hektar ve mesafe bilgisiyle sorar.

GRI 101 nedir, kimler kullanır?

GRI 101, büyüklüğü, sektörü ya da konumu ne olursa olsun her kuruluşun biyoçeşitlilikle ilgili etkilerini raporlamak için kullanabileceği bir konu standardıdır. Biyoçeşitlilik ve ekosistem kavramlarına yabancıysanız önce biyoçeşitlilik nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Standardı kullanma yükümlülüğü, GRI Standartlarına göre raporlamanın genel kuralından doğar. Önemlilik analizinizde biyoçeşitlilik önemli konu çıkarsa, konuyu nasıl yönettiğinizi GRI 3'teki 3-3 açıklamasıyla, etkilerinizi de GRI 101'deki ilgili açıklamalarla raporlarsınız. Önemli konuların nasıl belirlendiği GRI önemlilik analizi yazımızda.

İki esneklik baştan bilinmeli:

  • Gerekçeli raporlamama (reason for omission): Bir açıklamayı karşılayamıyorsanız, örneğin bilgi gizliyse ya da yasal bir engel varsa, ilgili açıklamayı ve gerekçesini GRI içerik endeksinde belirtirsiniz.
  • Olmayan unsur: Örneğin biyoçeşitlilik politikanız yoksa, bunun bulunmadığını raporlamak gerekliliği karşılar. Standart politika kurmanızı değil, durumu açıkça yazmanızı ister.

GRI 101 hangi bilgileri istiyor?

GRI 101 iki bölümden oluşur. İlk üç açıklama konunun yönetimini, sonraki beşi etkilerin kendisini kapsar.

Açıklama Ne ister Hangi veriye dayanır
101-1 Biyoçeşitlilik kaybını durdurma ve tersine çevirme politikaları Politika ve taahhütler, bunların Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi'nin 2050 hedefleri ve 2030 amaçlarıyla ilişkisi; hedefler, baz yıl, göstergeler Politika belgeleri, hedef kayıtları
101-2 Biyoçeşitlilik etkilerinin yönetimi Önleme, en aza indirme, restorasyon ve dengeleme adımlarından oluşan azaltım hiyerarşisinin nasıl uygulandığı; restorasyon altındaki alanın hektarı Tesis eylem planları
101-3 Erişim ve yarar paylaşımı Genetik kaynaklara erişim ve yarar paylaşımı kurallarına uyum süreci Hukuk ve tedarik kayıtları
101-4 Biyoçeşitlilik etkilerinin tespiti En önemli etkiye sahip tesislerin ve tedarik zincirindeki ürün ve hizmetlerin nasıl belirlendiği Tarama yöntemi ve eşik
101-5 Biyoçeşitlilik etkisi olan konumlar Tesislerin konumu ve hektar cinsinden büyüklüğü, ekolojik açıdan hassas alanlara mesafe; tedarik zincirinde ürünlerin ve ülkelerin listesi Coğrafi veri, satın alma verisi
101-6 Biyoçeşitlilik kaybının doğrudan etkenleri Arazi ve deniz kullanımı değişikliği, doğal kaynak kullanımı, kirlilik, istilacı yabancı türler Tesis ve tedarikçi ölçümleri
101-7 Biyoçeşitliliğin durumundaki değişiklikler Etkilenen ekosistemin türü, hektar cinsinden büyüklüğü, baz yıl ve raporlama dönemindeki durumu Saha araştırması ya da tahmin yöntemi
101-8 Ekosistem hizmetleri Faaliyetlerden etkilenen ekosistem hizmetleri ve bu hizmetlerden yararlananlar Paydaş ve saha bilgisi

101-1 ile 101-3, 3-3 açıklamasının yerine geçmez; onu tamamlar. 101-2 ve 101-5 ile 101-8 arasındaki açıklamalar ise 101-4'te belirlediğiniz tesislere ve tedarik zinciri kalemlerine odaklanır. Hangi tesisin "en önemli etkiye" sahip olduğuna dair eşiği şirket kendisi belirler. GRI'ın örneğine göre bir şirket, genel merkezi dışındaki bütün tesislerini bu gruba alabilir.

Tesis ve tedarik zinciri için hangi veri gerekiyor?

GRI 101'i önceki uygulamadan ayıran şey, etkiyi bir yere bağlamasıdır. 101-5 kapsamında her önemli tesis için şunlar raporlanır:

GRI 101'de tespit, konum, doğrudan etkenler ve ekosistem durumu açıklamalarının sırası
  • Konum ve büyüklük: tesisin yeri ve hektar cinsinden alanı. GRI, mümkünse poligon sınırları ya da harita kullanılmasını öneriyor.
  • Ekolojik açıdan hassas alanlar: tesisin böyle bir alanın içinde ya da yakınında olup olmadığı, alana olan mesafe ve alanın türü. GRI burada TNFD'nin tanımını kullanır: biyoçeşitlilik açısından önemli alanlar, ekosistem bütünlüğü yüksek alanlar, ekosistem bütünlüğünde hızlı düşüş yaşanan alanlar, fiziksel su riski yüksek alanlar ve yerli halklara, yerel topluluklara ve diğer paydaşlara ekosistem hizmeti sağlamada önemli olan alanlar.
  • Faaliyetler: her tesiste yürütülen işler.

Tedarik zinciri tarafında 101-4, birinci kademenin ötesindeki tedarikçileri de kapsar. 101-5, en önemli etkiye sahip ürün ve hizmetleri ve bu ürünlerle ilgili faaliyetlerin yürütüldüğü ülkeleri ister; 101-6 da doğrudan etkenlere ilişkin veriyi ülke kırılımıyla ister. Türk bir üretici için bu, hammaddeyi kimden aldığından fazlasını bilmek demektir: hammaddenin hangi ülkede üretildiği de raporun parçasıdır.

101-6'daki veri, tesisin hangi etkene yol açtığına göre değişir:

  • Arazi ve deniz kullanımı değişikliği: belirlenen bir başlangıç tarihinden bu yana dönüştürülen doğal ekosistemin hektarı ve dönüşümden önceki ve sonraki ekosistem türü.
  • Doğal kaynakların kullanımı: hasat edilen her yabani tür için miktar, tür ve nesli tükenme riski; megalitre cinsinden su çekimi ve su tüketimi.
  • Kirlilik: üretilen her kirleticinin türü ve miktarı.
  • İstilacı yabancı türler: bu türlerin faaliyetler yoluyla nasıl taşınabileceği.

İklim değişikliği de biyoçeşitlilik kaybının doğrudan etkenlerinden biridir; ancak GRI 101 bu açıklamada iklim verisi istemez. Sera gazı emisyonları ayrı standartta raporlanır: bugün GRI 305'te, 1 Ocak 2027 ve sonrasında yayımlanan raporlarda ise GRI 102'de; ayrıntısı GRI 102 ve GRI 103 yazımızda.

GRI 101, TNFD ve sektör standartlarıyla nasıl birlikte çalışır?

TNFD: GRI ve TNFD, Temmuz 2024'te iki çerçevenin birbirine nasıl karşılık geldiğini gösteren ortak bir eşleme yayımladı. GRI 101, ekolojik açıdan hassas alan tanımını TNFD'den alır ve etkileri belirleme yöntemi olarak TNFD'nin LEAP yaklaşımının "konumlandır" ve "değerlendir" aşamalarına atıf yapar. TNFD'ye göre raporlamayı da düşünüyorsanız, tesis konumu ve hassas alan taraması iki raporda ortak kullanılabilir. TNFD tarafındaki çalışma için TNFD danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.

Sektör standartları: GRI'ın Küresel Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu (GSSB), 19–20 Kasım 2025 toplantısında petrol ve gaz (GRI 11), kömür (GRI 12) ile tarım, su ürünleri yetiştiriciliği ve balıkçılık (GRI 13) sektör standartlarını GRI 101 ile uyumlu hâle getiren değişiklikleri onayladı. Bu sektörlerdeyseniz, sektör standardınızdaki biyoçeşitlilik atıfları artık GRI 101'e yönelir. Kapsam sorusu için GRI sektörel standartları kapsamınıza giriyor mu? yazımıza bakabilirsiniz.

2027'de yayımlanacak rapor için 2026'da ne yapmalı?

2026'da yayımladığınız GRI raporu, yayım tarihi nedeniyle zaten GRI 101 dönemine denk geldi. 2027'de yayımlanacak rapor ise 2026 verisine dayanacak. Bu verinin bir kısmı yıl kapanmadan toplanmazsa sonradan tamamlanması güçleşir.

  1. Önemlilik kararını yeniden gözden geçirin. Biyoçeşitlilik önemli konunuz mu, yoksa önceki yıllardan aktarılan bir varsayım mı? Karar, 101'in hangi açıklamalarının raporlanacağını belirler.
  2. Tesis listesini konumla eşleyin. Bütün tesislerin koordinatlarını ve hektar cinsinden alanını tek bir tabloda toplayın; ekolojik açıdan hassas alanlara mesafeyi bu tablodan hesaplayın.
  3. Tarama eşiğinizi yazılı hâle getirin. 101-4, en önemli etkiye sahip tesislerin ve ürünlerin nasıl seçildiğini sorar. Kullandığınız yöntem ve varsayımlar raporda açıklanır.
  4. Tedarik zincirinde öncelikli hammaddeleri seçin. Hacmi ya da harcaması yüksek ve biyoçeşitlilikle bağlantısı güçlü hammaddelerden başlayın; köken ülkesini ve izlenebilirlik düzeyini satın alma ekibiyle birlikte çıkarın.
  5. Mevcut çevre verisini 101-6'ya bağlayın. Su çekimi ve tüketimi, atık su ve hava kirleticileri çoğu tesiste zaten ölçülüyor; eksik olan, bu verinin tesis bazında ve doğru birimle eşleştirilmesidir.
  6. Olmayan unsurları açıkça kaydedin. Biyoçeşitlilik politikası ya da baz yıl ekosistem verisi henüz yoksa, bunu ve geliştirme planınızı raporlayabilirsiniz.

Sahada ne görüyoruz

GRI 101'de en uzun süren iş, verinin farklı ekiplerde durmasıdır. Tesis koordinatları teknik ekipte, su ve kirletici ölçümleri çevre biriminde, hammadde kökeni satın almada bulunur. Bu üç kaynak tek tabloda birleştiğinde hem GRI 101 hem TNFD için aynı tarama kullanılabilir. Havacılık bakım sektöründeki bir GRI çalışmasında da veri şablonları birleştirildi ve GRI raporu için toplanan veri EcoVadis kanıt tabanını besledi. Semtrio, GRI Topluluk Üyesidir; GRI raporlarını GRI sertifikalı danışmanlarla hazırlıyor ve TNFD Forum'da yer alıyor. GRI çalışmalarımızın kapsamı için GRI sürdürülebilirlik raporlaması sayfasına bakabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

GRI 101 ne zaman yürürlüğe girdi?

GRI 101, 1 Ocak 2026 ve sonrasında yayımlanan raporlar ve diğer materyaller için geçerlidir. Belirleyici olan raporun kapsadığı yıl değil, yayım tarihidir.

GRI 304 hâlâ kullanılabilir mi?

Hayır. GRI 101, GRI 304: Biyoçeşitlilik 2016'nın yerini aldı ve GRI 304 1 Ocak 2026'da yürürlükten kalktı. GSSB, diğer GRI standartlarındaki GRI 304 atıflarının da GRI 101 atıflarıyla değiştirilmesini kararlaştırdı.

GRI 101'in sekiz açıklamasının hepsi zorunlu mu?

Biyoçeşitlilik önemli konunuzsa 3-3'ü ve etkilerinizle ilgili GRI 101 açıklamalarını raporlarsınız. Bir açıklamayı karşılayamıyorsanız gerekçeli raporlamama seçeneği vardır; bir unsur hiç yoksa bunu belirtmek gerekliliği karşılar.

GRI 101 tedarik zincirini de kapsıyor mu?

Evet. Tespit (101-4) birinci kademenin ötesindeki tedarikçileri de kapsar. En önemli etkiye sahip ürün ve hizmetler için faaliyetlerin yürütüldüğü ülkeler raporlanır.

GRI 101 ile TNFD arasında nasıl bir ilişki var?

GRI ve TNFD, Temmuz 2024'te ortak bir eşleme yayımladı. GRI 101, ekolojik açıdan hassas alan tanımını TNFD'den alır; bu nedenle aynı konum taraması iki çerçevede de kullanılabilir.

Kaynaklar

  • GRI – GRI 101: Biodiversity 2024 (standart metni) – https://www.globalreporting.org/pdf.ashx?id=24534 (kontrol: 2026-11-16)
  • GRI – Topic Standard for Biodiversity (GRI 101), proje sayfası – https://www.globalreporting.org/standards/standards-development/topic-standard-project-for-biodiversity/ (kontrol: 2026-11-16)
  • GRI – GSSB Item 03, GRI Standards alignment changes with GRI 101: Biodiversity 2024 (2 Aralık 2025) – https://www.globalreporting.org/media/irynal5k/item-03-gri-standards-alignment-changes-with-gri-101-biodiversity-2024.pdf (kontrol: 2026-11-16)
  • GRI – Enabling improved reporting by sectors on biodiversity, climate change and energy (15 Mayıs 2025) – https://www.globalreporting.org/news/news-center/enabling-improved-reporting-by-sectors-on-biodiversity-climate-change-and-energy/ (kontrol: 2026-11-16)
  • GRI – GRI 102: Climate Change 2025 (standart metni, "Effective Date") – https://globalreporting.org/pdf.ashx?id=29514 (kontrol: 2026-11-16)

Kapsam görüşmesinde tesisleriniz ve öncelikli hammaddeleriniz için GRI 101 tarama listesini ve 2026 verinizde eksik kalan açıklamaları birlikte çıkaralım: iletişim.

İletişime geçin

Üzerinde çalıştığınız konuyu konuşalım.

Burada okuduğunuz bir şey canlı bir projeye, bir raporlama tarihine veya değerlendirdiğiniz bir karara denk geliyorsa — faydalı bir görüşme yapmaktan memnuniyet duyarız.

Bize ulaşın

İlgili yazılar

Kapsam 3 emisyonları yazısı için kapak: GHG Protokolü ve 15 Kapsam 3 kategorisi

Karbon Muhasebesi

8 dk16 Nov 26

Kapsam 3 emisyonları: GHG Protokolü'nün 15 kategorisi ve nereden başlanır

Oku
TSRS raporunda önemlilik yazısı için kapak: TSRS 1 finansal önemlilik ile çifte önemlilik sorusu

Mevzuat ve Uyum

7 dk16 Nov 26

TSRS raporunda önemlilik: çifte önemlilik analizi gerekli mi?

Oku
CDP danışmanlığı seçimi yazısı için onay ikonlu kapak, 6 soru etiketiyle

Sürdürülebilirlik Raporlama

7 dk16 Nov 26

CDP danışmanlığı seçerken nelere dikkat edilmeli? Sorulacak 6 soru

Oku

Uzmanlarımızla İletişime Geçin

Sürdürülebilirlik hedeflerinizi konuşalım.