İKLİM MUHASEBESİ
Çevresel Ürün Beyanı (EPD); ISO 14040/44 uyumlu bir Yaşam Döngüsü Analizine (LCA) dayanan, bağımsız kritik gözden geçirme süreci tamamlanan ve yetkili bir EPD program yürütücüsü nezdinde tescil edilen, bir ürünün tüm yaşam döngüsü boyunca çevresel performansını aktaran doğrulanmış ve kamuya açık tescilli bir belgedir. EPD'ler; inşaat şartnamesi hazırlayıcılarının, altyapı tedarik makamlarının ve BREEAM, LEED ile DGNB dâhil yeşil bina belgelendirme programlarının ürünleri değerlendirirken ve şartnamelere eklerken referans aldığı temel çevresel ürün dokümanıdır. Bu pazarlara tedarik sağlayan üreticiler için EPD yalnızca bir sürdürülebilirlik referansı değil, doğrudan bir ihale yeterlilik belgesidir.
Semtrio, LCA çalışmasının yürütülmesinden ve kritik gözden geçirme koordinasyonundan başlayarak EPD program yürütücüsüne teslim ve yayınlama aşamalarına kadar EPD geliştirme sürecinin tamamını yönetir, en talepkâr şartname ve tedarik çerçevelerinin teknik gerekliliklerini karşılayan beyanlar üretir.
BREEAM, LEED, DGNB ve diğer büyük yeşil bina programları, doğrulanmış EPD'ye sahip ürünlerin kullanımı için kredi vermektedir, üstelik bu kredilerin ağırlığı her programın yeni versiyonlarında daha da artmaktadır. İnşaat, iç mekan tasarımı ve altyapı pazarlarına tedarik sağlayan üreticiler için EPD eksikliği, şartname hazırlayıcıların belgelendirme hedeflediği projelerde ürünlerin elenmesine her geçen gün daha fazla yol açmaktadır. Bu gibi durumlarda EPD artık bir farklılaşma unsuru değil, temel bir ön koşuldur.
İnşaat ürünlerine yönelik AB Yeşil Kamu Tedariki kriterleri, ürünlerin çevresel yeterliliği için EPD'yi giderek daha fazla bir zorunluluk olarak belirlemektedir. AB'nin Sürdürülebilir Ürünler için Ekotasarım Yönetmeliği (ESPR) ise kapsamı genişleyen bir kategori listesi için zorunlu ürün çevresel performans gereklilikleri getirmektedir. Bu doğrultuda üreticilerin uyumluluk gösterme yöntemlerinin merkezinde EPD uyumlu beyanlar yer almaktadır. İnşaat ürünleri sektörü, bu gerekliliklerle ilk karşılaşan alanlar arasındadır.
Aynı Ürün Kategori Kuralları (PCR) çerçevesinde üretilen EPD'ler doğrudan karşılaştırılabilirdir. Bu sayede alıcılar, rakip iki ürünün tüm yaşam döngüsü boyunca sergilediği çevresel performansı yan yana değerlendirebilir. Güçlü çevresel performansa sahip üreticiler için EPD, çevresel verileri bir tedarik avantajına dönüştüren rekabetçi bir değerdir. Ortalama veya zayıf performansa sahip üreticiler için ise EPD'nin bulunmaması, alıcıların doğrudan bu belgeye sahip olan rakiplere yönelmesi anlamına gelir.
EPD kalitesi standart değildir. Geçerli Ürün Kategori Kurallarına uyulmadan, genel bir sistem sınırı kullanılarak veya birincil veri boşlukları ihtiyatlı varsayılan değerlerle doldurularak hazırlanan bir EPD, teknik olarak yayınlanmış olsa bile ticari açıdan kullanılamaz bir sonuç doğuracaktır. Bu durum, büyük projelerdeki bağımsız teknik inceleme uzmanlarının denetimlerinden geçememeye veya bir rakibin daha titizlikle hesaplanmış EPD'sine kıyasla dezavantajlı çevresel performans rakamlarının ortaya çıkmasına yol açar.
Semtrio'nun EPD geliştirme süreci, güvenilir bir EPD'yi yalnızca yayınlanmış ancak zayıf bir belgeden ayıran LCA ve PCR derinliğine dayanır. Uluslararası EPD Sistemi bünyesinde bir PCR geliştiricisi olarak belirli ürün kategorileri için EPD metodolojisini tanımlayan kuralları bizzat kaleme alıyor ve uyguluyoruz. LCA çalışmalarımız, kritik gözden geçirme uzmanlarının beklediği ve ürün için en avantajlı, savunulabilir çevresel performans profilini destekleyen sistem sınırı, veri kalitesi ve tahsis metodolojisi gözetilerek doğrudan EPD program yürütücüsünün doğrulamasına uygun şekilde tasarlanır.
SÜRECİMİZ
LCA ve PCR uyumunun sağlanmasından program yürütücüsünün platformunda doğrulanmış olarak yayınlanmasına kadar eksiksiz bir EPD süreci sunulur.
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamındaki sektörlerde, özellikle çimento ve cam gibi inşaat malzemeleri alanında faaliyet gösteren üreticiler, çoğunlukla hem şartname yeterlilikleri için EPD'lere hem de AB ihracat uyumluluğu için SKDM gömülü emisyon hesaplamalarına ihtiyaç duyar. Semtrio, her iki çalışmayı da aynı temel LCA veri toplama sürecinden besleyerek mükerrer iş yükünü ortadan kaldırır.
Daha fazla bilgiEPD talep eden inşaat ve imalat sektörü alıcıları, tedarikçilerini sıklıkla EcoVadis üzerinden de değerlendirmektedir. Her iki sürecin koordineli tek bir çalışma olarak yönetilmesi, tedarikçinin tüm yeterlilik boyutlarındaki konumunu eş zamanlı olarak güçlendirirken kurum içi veri toplama yükünü de azaltır.
Daha fazla bilgiEPD bulguları, özellikle de yaşam döngüsü çevresel performans verileri, sürdürülebilirlik raporlarındaki GRI 301 (Malzemeler) ve GRI 302 (Enerji) beyanlarını doğrudan destekler. GRI uyumlu raporlar hazırlayan kuruluşlar, ayrı bir veri toplama sürecine ihtiyaç duymadan EPD verilerini ürün düzeyindeki çevresel anlatımlarına entegre edebilirler.
Daha fazla bilgiEPD kalitesi doğrudan ham madde çıkarımı, bileşen imalatı ve malzeme işleme emisyonlarını kapsayan tedarik zinciri verilerinin kalitesine bağlıdır. Semtrio'nun tedarikçi katılım programları, karmaşık imalat ürünleri için birincil verilere dayalı EPD'lerin elde edilmesini sağlayan tedarik zinciri veri toplama altyapısını kurgular.
Daha fazla bilgiEPD belgelerinin tescil edildiği resmî platform olan International EPD System bünyesinde tescilli bir PCR geliştiricisiyiz.
Semtrio, dünyanın önde gelen EPD program yürütücülerinden biri olan International EPD System bünyesinde tescilli bir PCR geliştiricisidir. Denim kumaşlar için Ürün Kategori Kurallarını (PCR) kaleme almış ve aynı platformdaki diğer birçok ürün kategorisinde moderatörlük üstlenmiş bir kurum olarak EPD geliştirme süreçlerinin metodolojik temelinde faaliyet gösteriyoruz. International EPD System, PCR'lerin yayınlandığı ve EPD'lerin tescil edildiği ana merkezdir. Bu platformda PCR geliştiricisi konumunda bulunmak, Semtrio'yu kurallarını bizzat tasarladığımız ürün kategorilerinde EPD metodolojisinin kurumsal merkezine yerleştirmektedir.
Bu durumun EPD müşterilerimiz için sağladığı pratik değer iki yönlüdür. İlk olarak Semtrio'nun LCA çalışmaları doğrudan EPD program yürütücüsünün onayına uygun şekilde tasarlanır. Kritik gözden geçirme uzmanlarının yorumlarına yol açan ya da revizyon gerektiren sistem sınırı kararları, veri kalitesi standartları ve tahsis metodolojisi tercihleri en başından itibaren hatasız şekilde yönetilir. İkinci olarak International EPD System ve IBU ile BRE dâhil diğer program yürütücülerinin teslim gerekliliklerine olan hakimiyetimiz, her platformun teknik ekibinin ne beklediğini tam olarak bilmemizi ve inceleme ile yayınlama adımlarından gecikme olmaksızın geçecek bir teslim yapısı kurgulamamızı sağlar.
Semtrio'da EPD geliştirme süreci birbirinden kopuk adımlardan oluşan bağımsız bir hizmet değildir. Sahip olduğumuz LCA ve PCR metodoloji yetkinliğinin doğal bir çıktısıdır; her ürün için en avantajlı, savunulabilir çevresel performans profilini üretmek, hedef pazar için en doğru platformda yayınlamak ve tek bir çalışmayla ESPR, Yeşil Kamu Tedariki ve yeşil bina belgelendirme gerekliliklerine eş zamanlı olarak hizmet edecek şekilde yapılandırılmıştır.
EPD'nizi geliştirme süreciniz için ekibimizle görüşünİster tek bir hizmet çalışmasının kapsamını belirliyor, ister birden fazla kümede uçtan uca danışmanlığı değerlendiriyor, ister strateji ve açıklama çalışmalarınız için tek bir ekip arıyor olun; buradan başlayın.
Yaren Ünal
Kıdemli Uzman,Müşteri Çözümleri
Hamza Söylemez
Uzman,Müşteri Çözümleri
Çevresel ürün beyanları hakkında sıkça sorulan sorular
Çevresel Ürün Beyanı (EPD); ham madde çıkarımından imalata, dağıtımdan kullanıma ve ömür sonuna kadar bir ürünün tüm yaşam döngüsü boyunca sergilediği çevresel performansı aktaran, standartlaştırılmış ve üçüncü taraflarca doğrulanmış bir belgedir. EPD'ler ISO 14025 standardına uygun olarak üretilir. Sürecin bağımsız kritik gözden geçirme süreci tamamlanmış ve yetkili bir EPD program yürütücüsü nezdinde tescil edilmiş ISO 14040/44 uyumlu bir LCA çalışmasına dayanması zorunludur. Standart bir EPD şunları içerir: Ürün tanımı ve sistem sınırı, iklim değişikliği, ötrofikasyon, asitifikasyon, su kullanımı ve kaynak tükenmesi dâhil olmak üzere değerlendirilen tüm etki kategorilerindeki çevresel performans sonuçları; veri kalitesi bilgileri ve çalışmanın yürütüldüğü geçerli Ürün Kategori Kuralları (PCR). EPD'ler program yürütücülerinin platformlarında kamuya açık olarak tescil edilir ve aranabilir, bu durum aynı kategorideki rakip ürünlerin doğrudan karşılaştırılabilmesini sağlar.
EPD'ler en yaygın olarak inşaat sektöründe talep edilmektedir. BREEAM (İngiltere ve uluslararası), LEED (ABD ve uluslararası), DGNB (Almanya ve Nordik pazarları) ve HQE (Fransa) gibi yeşil bina belgelendirme programları, doğrulanmış EPD'ye sahip ürünler için kredi vermekte ve bina düzeyindeki yaşam döngüsü değerlendirmelerinde EPD verilerini her geçen gün daha fazla kullanmaktadır. İnşaat ürünlerine yönelik AB Yeşil Kamu Tedariki kriterleri de ürünlerin çevresel yeterliliği için tercih edilen format olarak EPD'leri referans almaktadır. Dünya genelinde kabul görmüş ve en çok bilinen EPD program yürütücüleri şunlardır: International EPD System (küresel; inşaat ve endüstriyel ürünler), IBU (Institut Bauen und Umwelt; Almanya ve Orta Avrupa; inşaat sektörü), BRE (İngiltere; inşaat sektörü) ve INIES (Fransa). EPD gereklilikleri inşaat sektörünün de ötesine geçmektedir. Tekstil, ambalaj, kimya ve elektronik eşyalar, ESPR ile AB Yeşil İddialar Direktifi kapsamında EPD benzeri uygulamalara giderek daha fazla tabi olmaktadır.
ISO 14067 kapsamındaki bir ürün karbon ayak izi (PCF), fonksiyonel birim başına ton CO₂ eş değeri olarak ifade edilen tek bir çevresel göstergeyi (sera gazı emisyonları) raporlar. Bir EPD ise çevresel performansı yalnızca iklim değişikliği boyutuyla değil, geçerli PCR'de belirtilen ötrofikasyon, asitifikasyon, su kullanımı, arazi kullanımı ve kaynak tükenmesi gibi değerlendirilen tüm etki kategorilerinde beyan eder. Her iki çalışma da ISO 14040/44 uyumlu bir LCA'ya dayanır ve her ikisi de şirket genelini değil, ürün bazındaki verileri sunar. EPD'yi ayıran en temel ek özellik üçüncü taraf doğrulamasıdır. Bir ürün karbon ayak izi üreticinin kendi beyanına dayanabilir ancak EPD süreci, bağımsız bir denetçi tarafından zorunlu kritik gözden geçirme sürecinin yürütülmesini ve yetkili bir program yürütücüsünün platformunda tescil edilmesini şart koşar. Düzenlemeye tabi tedarik süreçlerindeki alıcılar ve şartname hazırlayıcılar nezdinde EPD, öz beyana dayalı bir ürün karbon ayak izine kıyasla çok daha yüksek bir güvenilirliğe sahiptir.
Kritik gözden geçirme, bir EPD'nin temelini oluşturan LCA çalışmasının bağımsız olarak yürütülmesi zorunlu olan değerlendirme sürecidir. ISO 14044 standardı uyarınca kamuya açık karşılaştırmalar veya karşılaştırmalı beyanlar içeren çalışmalar için ve EPD program yürütücüleri tarafından tescil şartı olarak talep edilir. Çalışmayı sipariş eden kuruluştan bağımsız bir LCA uzmanı olan kritik gözden geçirme görevlisi; LCA metodolojisini, veri kalitesini ve sonuçların ISO 14040/44 ile geçerli PCR kurallarına uyumunu denetler. Bu inceleme sonucunda, olumlu olması hâlinde yayınlanan EPD belgesine bağımsız metodolojik doğrulama kanıtı olarak eklenecek bir kritik gözden geçirme beyanı üretilir. Yetersiz yürütülen ve kritik gözden geçirme sürecinden geçemeyen bir LCA çalışması, EPD tescil sürecine devam edilmeden önce mutlaka düzeltilmelidir. Bu durum, temel alınan LCA çalışmasının kalitesini EPD geliştirme hızı ve maliyetinin birincil belirleyicisi kılmaktadır.
Semtrio, EPD geliştirme sürecinin tamamını üç aşamada yönetmektedir. Sürece EPD kapsamının belirlenmesi ile başlıyoruz; bu adımda uygun PCR'ı belirliyor, hedef EPD program yürütücüsünü seçiyor ve sistem sınırı ile fonksiyonel birimi hem PCR kurallarına hem de hedef pazarın şartname gerekliliklerine uygun şekilde netleştiriyoruz. Ardından doğrudan EPD program yürütücüsünün onayına sunulmak üzere kritik gözden geçirme uzmanlarının beklediği veri kalitesi, tahsis metodolojisi ve dokümantasyon standartlarını gözeterek ISO 14040/44 uyumlu LCA çalışmasını yürütüyoruz. Zorunlu bağımsız kritik gözden geçirme sürecini koordine ediyor, çalışmanın olumlu bir inceleme görüşü almasını sağlamak için denetçi ilişkilerini yönetiyor ve gelen soruları yanıtlıyoruz. Son aşamada EPD dokümanını üretiyor, program yürütücüsüne teslim ve tescil adımlarını tamamlayarak yayını gerçekleştiriyoruz. Bir müşterinin eş zamanlı olarak birden fazla ürün veya pazar için EPD'ye ihtiyaç duyması hâlinde, ürün yelpazesi genelinde veri ve metodolojinin yeniden kullanımını en üst düzeye çıkaracak bir LCA ve EPD geliştirme yapısı kurguluyoruz.
EPD'nizi geliştirme süreciniz için ekibimizle görüşünİster belirli bir şartname veya tedarik sürecinin EPD talebine yanıt veriyor olun ister yeşil bina belgelendirmesine hazırlanın ya da ESPR yükümlülükleri öncesinde EPD kütüphanenizi oluşturmayı hedefleyin, LCA çalışmasından program yürütücüsü tesciline kadar tüm süreci uçtan uca yöneteceğiz.
İster belirli bir şartname veya tedarik sürecinin EPD talebine yanıt veriyor olun ister yeşil bina belgelendirmesine hazırlanın ya da ESPR yükümlülükleri öncesinde EPD kütüphanenizi oluşturmayı hedefleyin, LCA çalışmasından program yürütücüsü tesciline kadar tüm süreci uçtan uca yöneteceğiz.
