Blog
Yayın: 17 Sep 26Okuma Süresi: 4 dk
Komisyon, Aralık 2025'te SKDM kapsamını demir-çelik ve alüminyum kullanan sektörlere genişleten bir öneri sundu. Öneri 180 ürünü kapsıyor ve uygulamanın 1 Ocak 2028'de başlaması öngörülüyor. Konsey Haziran 2026'da genel yaklaşımını benimsedi. Bu genişleme, bugüne kadar SKDM'yi kendi konusu olarak görmeyen otomotiv yan sanayi, makine imalatı ve beyaz eşya gibi sektörleri doğrudan ilgilendiriyor.
SKDM'nin bugünkü kapsamı, karbon yoğun ham ve yarı mamul ürünlerle sınırlı. Bu, mekanizmanın yapısında bir boşluk bırakıyor: AB'li bir üretici çeliği ithal ettiğinde SKDM maliyetiyle karşılaşıyor, ancak aynı çelikten yapılmış bir makineyi ithal ettiğinde karşılaşmıyor.
Bu asimetri, üretimin bir adım aşağı kaydırılmasını teşvik ediyor: çeliği ithal edip AB'de işlemek yerine, işlenmiş ürünü ithal etmek maliyet avantajı sağlıyor. Komisyon bunu kalıntı karbon kaçağı riski olarak tanımlıyor ve genişleme önerisinin temel gerekçesi olarak sunuyor.
Listeye alınan ürünler iki ölçüte göre seçilmiş: yüksek karbon kaçağı riski ve bileşimindeki yüksek demir-çelik ve alüminyum payı. Listedeki ürünlerin girdisinin ortalama %79'u bu iki metalden oluşuyor.
| Ürün kategorisi | CN kodu sayısı |
|---|---|
| Motorlu kara taşıtları ve şasileri | 39 |
| Sanayi makineleri ve makine ekipmanları | 34 |
| Metallerden eşya | 28 |
| Motorlu kara taşıtı parçaları ve sistemleri | 21 |
| Ev aletleri ve tüketici ürünleri | 18 |
| İnşaat ve kaldırma ekipmanları | 17 |
| Motor ve enerji üretim ekipmanları | 7 |
| Elektrikli ve elektronik parçalar | 6 |
| Medikal, laboratuvar ve güvenlik ekipmanları | 5 |
| Tarım ve bahçe ekipmanları | 5 |
| Toplam | 180 |
Dağılımın önemli bir özelliği var: ürünlerin %90'dan fazlası sanayi tedarik zincirlerine ait, yalnızca yaklaşık %6'sı tüketici ürünü. Yani genişleme esas olarak ara malı ticaretini hedefliyor.
Türkiye açısından bu liste, SKDM maruziyetinin bugünkü dört sektörün ötesine taşınması anlamına geliyor. Otomotiv yan sanayi, beyaz eşya, makine imalatı ve metal eşya, AB'ye ihracatta ağırlıklı kalemler arasında.
Önerinin en önemli teknik ayrıntısı şudur: downstream ürünlerde hesaba yalnızca SKDM kapsamı girdinin emisyonu giriyor. Bir çamaşır makinesinin gömülü emisyonu, makinenin üretiminde ortaya çıkan tüm emisyonlar değil, içerdiği çelik ve alüminyumun emisyonu üzerinden kuruluyor.
Bu tercih, hesabı imalatçı açısından hem kolaylaştırıyor hem zorlaştırıyor. Kolaylaştırıyor, çünkü montaj hattının kendi emisyonunu ölçmek gerekmiyor. Zorlaştırıyor, çünkü imalatçının kendi ürününde ne kadar çelik ve alüminyum bulunduğunu ve bu metallerin nereden geldiğini belgelemesi gerekiyor. Yani yükümlülük ölçüm işinden malzeme izlenebilirliği işine kayıyor.
Önerinin bir kolaylığı daha var: bazı spesifik ürünlerde varsayılan değer kullanılması hâlinde ilave sapma marjı eklenmemesi öngörülüyor.
Bugünkü 50 tonluk muafiyet eşiği, ürünün toplam ağırlığı üzerinden hesaplanıyor. Downstream ürünlerde metal, ürün ağırlığının bir bölümünü oluşturduğu için aynı eşiğin aynı biçimde uygulanması yeni bir denge gerektiriyor.
Öneri, eşiğin 30 Nisan 2027'ye kadar kapsam genişlemesi dikkate alınarak revize edilmesini öngörüyor. Eşik yapısını Yetkilendirilmiş SKDM Beyan Sahibi ve 50 ton eşiği yazısında ele aldık.
Genişleme, yalnızca downstream imalatçıları ilgilendirmiyor. Bugün SKDM kapsamındaki metal üreticileri için de bir sonuç doğuruyor: yurt içi müşterileriniz de sizden emisyon verisi isteyecek.
Bugün bir çelik üreticisi, yalnızca AB'ye doğrudan ihracat yaptığı müşterilerinden veri talebi alıyor. 2028'den itibaren, ürününü işleyip AB'ye satan yurt içi müşteriler de aynı veriyi isteyecek. Bu, veri talebinin hacmini ve muhatap sayısını belirgin biçimde artırıyor ve emisyon verisinin merkezi olarak paylaşılabilmesini — SKDM Kayıt Sistemi ve O3CI portalı — daha da önemli hâle getiriyor.
Downstream genişlemesi, kapsam tartışmasının tek başlığı değil. 2025 SKDM gözden geçirme raporunda 2027 sonu için değerlendirilen diğer başlıklar şunlar:
Bu liste, SKDM'nin orta vadede AB ETS kapsamındaki sanayi sektörlerinin tamamına yaklaşacağını gösteriyor.
Mevzuat süreci devam ediyor. Konsey genel yaklaşımını Haziran 2026'da benimsedi; nihai metin ve yürürlük ayrıntıları süreç tamamlandığında netleşecek.
Hayır. Yalnızca ürünün içerdiği SKDM kapsamı girdinin — çelik ve alüminyumun — emisyonu hesaba giriyor.
Girdinin menşei değil, emisyon verisinin doğrulanabilir olması önemli. Yurt içi tedarikçiden doğrulanmış veri alınabiliyorsa hesap kurulabilir.
Bugünkü kapsamda değilseniz doğmuyor. Ancak veri altyapısının kurulması zaman aldığı için hazırlığın 2027'de başlaması gerekir.
Ürün portföyünün kapsam genişlemesi karşısında değerlendirilmesi ve metal girdilerin emisyon verisinin toplanması konularında SKDM/CBAM muhasebesi ve raporlaması hizmetimiz kapsamında çalışıyoruz. Sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime geçin
Burada okuduğunuz bir şey canlı bir projeye, bir raporlama tarihine veya değerlendirdiğiniz bir karara denk geliyorsa — faydalı bir görüşme yapmaktan memnuniyet duyarız.
Bize ulaşınSürdürülebilirlik hedeflerinizi konuşalım.
