CSDDD Kapsamında EcoVadis'in Artan Önemi

CFO ve Yönetim Kurulu için bu değişimin anlamı net: EcoVadis artık yalnızca ticari bir tercih değil, düzenleyici bir risk yönetimi konusu — ama düzenleyici baskının büyüklüğü, önceki taslaklara göre daha az sayıda (ve daha büyük) şirketi kapsıyor.

CSDDD Ne Getiriyor?

CSDDD, kapsama giren şirketlerin kendi operasyonlarında ve tedarik zincirlerinde insan hakları ile çevresel durum tespiti yapmasını, riskleri tespit etmesini, önlemesini ve raporlamasını gerektiriyor. Bu, şirketin sadece kendi faaliyetlerinden değil, tedarikçilerinin faaliyetlerinden de sorumlu tutulabileceği anlamına geliyor.

CSDDD Kapsamı 2026'da Nasıl Değişti? (Omnibus I Güncellemesi)

AB Konseyi, 24 Şubat 2026'da "Omnibus I" adlı sadeleştirme paketini onayladı; direktif 26 Şubat 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı ve 18 Mart 2026'da yürürlüğe girdi. Bu paket, CSDDD'nin kapsamını önceki taslağa göre belirgin biçimde daralttı. Güncel eşikler şöyle:

• Çalışan sayısı — 5.000'den fazla
• Net ciro — 1,5 milyar Euro'dan fazla
• AB dışı şirketler — çalışan şartı aranmaksızın, AB içinde 1,5 milyar Euro'dan fazla ciro yeterli

Bu eşikler, direktifin ilk kabul edildiği 2024 versiyonundaki daha düşük eşiklerden (1.000 çalışan / 450 milyon Euro civarı) önemli ölçüde yüksektir — yani AB rekabet gücünü artırma ve idari yükü azaltma gerekçesiyle kapsam daraltılmıştır.

Takvim de ertelendi: Üye devletlerin direktifi ulusal mevzuata aktarması için son tarih 26 Temmuz 2027'ye, en büyük şirketleri kapsayan ilk uygulama dönemi ise 26 Temmuz 2028'e ertelendi. KGK'nın Ocak 2026'daki TSRS eşik güncellemesine benzer şekilde, CSDDD'de de "kapsam otomatik olarak genişleyecek" varsayımı yanlış çıktı — tam tersine, düzenleyici hem kapsamı daraltmış hem de takvimi ötelemiştir.

EcoVadis Bu Süreçte Nasıl Bir Rol Oynuyor?

Tedarik zinciri durum tespiti, binlerce tedarikçiyi kapsayabilen bir süreç. Şirketlerin her tedarikçiyi ayrı ayrı, özel bir denetim ekibiyle incelemesi ölçeklenebilir değil. EcoVadis'in standartlaştırılmış, bağımsız doğrulanmış puanlama yapısı, bu ölçekte bir durum tespiti aracı olarak kullanılmasını mümkün kılıyor. Düzenleyiciler bu nedenle EcoVadis gibi tanınan üçüncü taraf derecelendirmeleri, durum tespiti sürecinin bir bileşeni olarak giderek daha fazla referans alıyor.

Tedarik Zinciri Ekipleri İçin Bu Ne Anlama Geliyor?

Satın alma ve tedarik zinciri ekipleri için EcoVadis artık sadece "iyi bir tedarikçi seçme kriteri" değil, kendi şirketlerinin düzenleyici yükümlülüğünü yerine getirmesine yardımcı olan bir kanıt kaynağı. Ancak kapsamın daralması, bu baskının artık öncelikle 5.000+ çalışanlı, 1,5 milyar Euro+ cirolu çok büyük AB şirketlerinde (ve onların doğrudan tedarikçilerinde) yoğunlaşacağı anlamına geliyor; orta ölçekli tedarikçiler için baskı, önceki taslağa göre daha sınırlı ve daha geç (2028 sonrası) hissedilecek.

Şirketler Bu Değişime Nasıl Hazırlanmalı?

Öncelik, şirketinizin (veya en büyük müşterilerinizin) güncel 5.000 çalışan / 1,5 milyar Euro eşiğine göre CSDDD kapsamında olup olmadığını netleştirmek olmalı. Kapsamdaki bir müşteriye tedarik ediyorsanız, o müşterinin durum tespiti yükümlülüğü 2028'den itibaren devreye girecek şekilde ertelenmiş olsa da, hazırlığa şimdiden başlamak rekabet avantajı sağlar. İkinci öncelik, tedarik zincirinin kendi alt kademelerindeki tedarikçilerin de EcoVadis'e hazır olup olmadığını gözden geçirmek.

Bu hazırlığın belge boyutunu EcoVadis Değerlendirmesine Hazırlık: Belge Kontrol Listesi yazımızda, puan yükseltme boyutunu EcoVadis Puanınızı Nasıl Yükseltirsiniz? yazımızda ele aldık.

Semtrio Notu: Semtrio, EcoVadis Akredite Danışmanlık Ortağı olarak hem ticari hem düzenleyici beklentileri karşılayacak bir hazırlık yaklaşımı sunuyor. Desteklediğimiz kuruluşlar ilk yılda ortalama 25,6 puanlık iyileşme elde ediyor ve madalya elde etme oranı %100.

Sıkça Sorulan Sorular

CSDDD hangi şirketleri kapsıyor?

Şubat 2026'da yürürlüğe giren Omnibus I güncellemesi sonrası: 5.000'den fazla çalışanı olan ve 1,5 milyar Euro'dan fazla net cirosu olan AB şirketleri; AB dışı şirketler için ise çalışan şartı aranmaksızın AB'de 1,5 milyar Euro'dan fazla ciro yeterli. Bu eşikler, direktifin ilk halindeki eşiklerden (1.000 çalışan / ~450 milyon Euro) belirgin biçimde daha yüksektir.

EcoVadis puanı CSDDD uyumluluğunu tek başına sağlar mı?

Hayır, EcoVadis durum tespiti sürecinin bir bileşeni olarak kullanılıyor; CSDDD uyumu daha geniş bir yönetişim ve raporlama yapısı gerektiriyor.

Alt kademe tedarikçiler de EcoVadis'e mi tabi olacak?

Durum tespiti kapsamı doğrudan tedarikçilerle sınırlı kalmayabiliyor; bu nedenle büyük şirketler alt kademe tedarikçilerini de gözden geçirmeye başlıyor. Ancak kapsamın 2026'da daralması, bu baskının artık daha az sayıda dev şirket etrafında yoğunlaşacağı anlamına geliyor.

CSDDD ne zaman yürürlüğe girdi ve ilk uygulama ne zaman başlıyor?

Direktif 26 Şubat 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı ve 18 Mart 2026'da yürürlüğe girdi. Üye devletler için ulusal mevzuata aktarım son tarihi 26 Temmuz 2027; en büyük şirketleri kapsayan ilk uygulama dönemi ise 26 Temmuz 2028'dir.

CSDDD kapsamında EcoVadis hazırlığınızı değerlendirmek için EcoVadis danışmanlığı hizmetimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.