Semtrio
ACADEMY
Partner Girişi
İletişim

Bültenimize abone olarak Semtrio’dan bilgilendirici ve pazarlama amaçlı ticari iletiler almayı kabul etmiş olursunuz. İstediğiniz zaman abonelikten ayrılabilirsiniz.

Değişikliklerden ilk siz haberdar olun.

Semtrio
Bizi takip edin

Hizmetler

Mevzuat Uyumuİklim MuhasebesiSürdürülebilirlik Raporlamasıİklim ve Sürdürülebilirlik StratejisiTedarik Zinciri Sürdürülebilirliği
ESG DerecelendirmeleriSürdürülebilir FinansKapasite Geliştirme ve EğitimKarbon Piyasaları ve İklim Projeleri

Sektörler

İmalatEnerjiHavacılıkFinans ve Bankacılık
TelekomünikasyonPerakende ve TüketiciYapı MalzemeleriGrup Şirketleri ve Holdingler

Çalışmalarımız

Tüm Müşteriler ve ProjelerÖne Çıkan ProjelerAkreditasyonlar

İçgörüler

Başarı HikayeleriBlogSözlükKaynaklar

Hakkımızda

Biz KimizNeden SemtrioKariyer

İletişim

İletişim

İş Ortaklarımız

B Corp Sertifikalı
CDP
UN Global Compact
Ecovadis CoreEcovadis Platinum
GRI Topluluk Üyesi

Telif Hakkı © 2026 Tüm Hakları Saklıdır.

Yasal
Politikalar
Peerless Ventures

Tasarım

Fameus
Ana Sayfa
İçgörüler
Blog
SKDM için kurumsal ayak izi yetmez, ürün karbon ayak izi de yerini tutmaz

Blog

SKDM için kurumsal ayak izi yetmez, ürün karbon ayak izi de yerini tutmaz

SKDMCBAMGömülü emisyonKapsam 1Kapsam 2Kapsam 3Ürün karbon ayak iziKurumsal karbon ayak izi

Yayın: 18 Nov 26Okuma Süresi: 7 dk

SKDM (CBAM) sizden kurumsal karbon ayak izi istemez; ISO 14067'ye göre hesaplanmış bir ürün karbon ayak izi de istemez. SKDM, malın üretildiği tesis için ilgili CN kodu altındaki her ton ürün başına gömülü emisyonu ister (çimentonun çoğunda ton klinker, gübrede kilogram azot ya da tamamlayıcı birim başına). Bu rakam üç parçadan oluşur: doğrudan emisyon, çimento ve gübre gibi bazı mallarda elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyon ve kapsamdaki öncüllerin emisyonu. Kurumsal envanteriniz bu hesabın ham verisinin çoğunu taşır, ama hiçbir toplamı olduğu gibi beyana giremez.

Son kontrol: 18 Kasım 2026. Dayanak: (AB) 2025/2083 ile değişik (AB) 2023/956 sayılı Tüzük ve (AB) 2025/2547 sayılı Uygulama Tüzüğü.

SKDM tam olarak neyi ölçer?

1 Ocak 2026'dan bu yana gömülü emisyonlar, SKDM Tüzüğü'nün Ek IV'ündeki yöntemlerle ve AB ETS izleme kurallarına dayanan (AB) 2025/2547 sayılı Uygulama Tüzüğü'ne göre hesaplanır. Bu hesabı kurumsal envanterden beş özellik ayırır:

  1. Birim şirket değil, maldır. Sonuç, fonksiyonel birim başına ton CO₂e'dir; bu birim çoğu malda aynı CN kodu altındaki bir ton üründür.
  2. Sınır, tesis ve tesisteki üretim süreçleridir. Emisyon, her üretim sürecinin ürettiği mallara atfedilir. Kurumsal envanterde kullandığınız pay ya da kontrol yaklaşımının bu hesapta yeri yoktur.
  3. Üç kapsam değil, üç bileşen vardır. Sistem sınırı doğrudan emisyonları, Ek II'de sayılmayan mallar için dolaylı emisyonları ve öncüllerin gömülü emisyonlarını kapsar (2025/2547, md. 3).
  4. Yalnız listelenen gazlar sayılır. Çoğu malda yalnız karbondioksit; bazı gübrelerde ayrıca diazot monoksit, alüminyumda perflorokarbonlar (Ek I). Kurumsal envanter ise metanı ve Kyoto Protokolü'nün diğer gazlarını da kapsar.
  5. Dönem bir takvim yılıdır. 2026'da ithal edilen mallar için dönem 2026'dır; sonraki yıllarda, üretim yılı kanıtlanmadıkça varsayılan dönem ithalat yılıdır (2025/2547, md. 1(5) ve 7).

Üç bileşenin ayrıntısı SKDM'de gömülü emisyon yazımızda. Burada bu bileşenlerin, zaten raporladığınız kapsamlarla ilişkisine bakıyoruz.

SKDM hesabı bir ürün karbon ayak izi mi?

Hayır. ISO 14067, ISO 14040 ve ISO 14044 yaşam döngüsü standartlarıyla tutarlı bir ürün karbon ayak izi tanımlar; GHG Protokolü Ürün Standardı da hammaddeden üretime, taşımadan kullanım ve bertarafa kadar aşamaları kapsar. SKDM ikisini de kullanmaz, kendi kurallarıyla çalışır: her toplu mal kategorisi için belirlenmiş bir sistem sınırı, yalnız kendisi de SKDM malı olan ilgili öncüller, taşıma emisyonunun hesap dışında kalması ve Uygulama Tüzüğü'nde tanımlı atıf kuralları. AB'li alıcınız sizden hem ürün karbon ayak izi hem SKDM verisi istiyorsa, iki çalışma aynı sayaç verisini kullanabilir. Ancak ürün karbon ayak izi raporu SKDM hesabının yerine geçmez; SKDM rakamı da ürün karbon ayak izi diye sunulamaz.

Kapsam 1, 2 ve 3 verisi SKDM hesabında nereye gider?

Her kapsam SKDM rakamının bir bölümünü besler, ancak her biri önce dönüştürülmelidir.

Tablo: Kapsam 1 üretim süreci başına doğrudan emisyona dönüşür, Kapsam 2 elektriği yalnız Ek II dışındaki mallarda sayılır, satın alınan buhar doğrudan emisyondur, Kapsam 3'ten yalnız Ek I'deki öncüller hesaba girer
Kurumsal envanter (GHG Protokolü) SKDM'deki karşılığı Ne değişir?
Kapsam 1: tesislerdeki yakıt yanması ve proses emisyonları Her üretim sürecinin doğrudan emisyonu Üretim süreçlerine bölünür; taşıma amaçlı hareketli makinelerin emisyonu çıkar; yalnız Ek I'deki gazlar sayılır
Kapsam 2, elektrik Dolaylı emisyon; yalnız Ek II'de olmayan mallar için (çimento, gübre, aglomere demir cevheri gibi) Demir-çelik, alüminyum ve hidrojende sayılmaz; doğrudan teknik bağlantı ya da üçüncü ülkedeki bir üreticiyle yapılmış uygun bir PPA kanıtlanmazsa varsayılan faktör kullanılır
Kapsam 2, satın alınan ısı ya da buhar Doğrudan emisyon Üretimde tüketilen ısıtma ve soğutma, nerede üretilmiş olursa olsun doğrudan emisyon sayılır
Kapsam 3, Kategori 1 (satın alınan mal ve hizmetler) Öncül emisyonu; yalnız Ek I'de sayılan girdiler için Tedarikçi tesisinin gerçek verisi ya da varsayılan değer; diğer bütün satın alınan malzemeler hesaba girmez
Kapsam 3, diğer kategoriler (taşıma, atık, iş seyahati, satılan ürünlerin kullanımı…) Sayılmaz —

Bu tabloda üç satır özellikle dikkat ister.

Piyasa bazlı Kapsam 2 SKDM'ye taşınmaz. Kapsam 2'nizi YEK-G gibi menşe garantisi belgeleri satın alarak sıfırladıysanız, bu sonuç SKDM hesabına yansımaz. Gerçek dolaylı emisyon değeri için iki yol vardır: elektrik üretim tesisiyle doğrudan teknik bağlantı ya da üçüncü ülkedeki bir elektrik üreticisiyle fiziksel teslimatlı bir PPA. İkisi de bir saati aşmayan aralıklarla kaydedilen akıllı sayaç verisiyle kanıtlanır (SKDM Tüzüğü Ek IV, nokta 6; 2025/2547, Ek II, D.4.3). Kapsam 2'yi konum bazlı ve piyasa bazlı olarak raporlamaya devam edin; ancak ikisinin de SKDM hesabında faktör olarak kullanılmadığını göz önünde bulundurun. Ayrıntılar SKDM'de dolaylı emisyonlar, elektrik ve PPA yazımızda.

Satın alınan buhar doğrudan emisyona geçer. SKDM Tüzüğü doğrudan emisyonu, üretimde tüketilen ısıtma ve soğutmayı da içerecek biçimde tanımlar; ısının nerede üretildiğine bakmaz (md. 3(21)). Komşu tesisten aldığınız buhar envanterinizde Kapsam 2'dedir, SKDM'de ise doğrudan emisyona eklenir. Bu, dolaylı emisyonun sayılmadığı demir-çelik ve alüminyumda da geçerlidir.

Grup içinde üretilen öncül iki yerde görünür. Bir tesisiniz pik demir, diğeri bu pik demirden çelik üretiyorsa, iki tesisin emisyonu da grubun Kapsam 1'indedir. SKDM'de ise pik demirin gömülü emisyonu, çeliğin ton başına rakamına eklenir. Bu bir çift sayım hatası değildir, çünkü iki hesap farklı soruları cevaplar. Ancak SKDM toplamlarıyla Kapsam 1 toplamlarının birebir tutmayacağını baştan bilmek gerekir.

Aynı veriden iki çıktı nasıl üretilir?

Envanter şirket düzeyinde, SKDM hesabı tesis düzeyinde kurulduğunda aynı veri iki kez toplanır. Çözüm, veriyi en alt düzeyde bir kez kaydetmek ve oradan iki ayrı yönde toplamaktır.

  1. Tesisleri ve üretim süreçlerini listeleyin. SKDM malı üreten her tesis için üretim süreçlerini ve bunların hangi toplu mal kategorisine girdiğini belirleyin. Yöntem gömülü emisyon hesabında sistem sınırları yazımızda.
  2. Kaynak akışı düzeyinde tek bir faaliyet verisi defteri tutun. Yakıt miktarları, proses malzemeleri, karbon içerikleri, elektrik sayaçları ve ısı akışları tesis bazında bir kez, kullanılan hesaplama faktörü ve kaynağıyla kaydedilir. SKDM için İngilizce hazırlanması gereken izleme planı bu defteri tarif eder.
  3. Her akışı iki etiketle işaretleyin. Her kaynak akışı bir kapsam etiketi (Kapsam 1, 2 ya da Kapsam 3 kategorisi) ve bir SKDM rolü (X sürecinin doğrudan emisyonu, ithal ısı, dolaylı elektrik, Y öncülü ya da kapsam dışı) alır. Envanter kapsama göre toplar; SKDM hesabı üretim sürecine göre toplar ve faaliyet seviyesine böler.
  4. Öncül verisini tedarikçiden SKDM biçiminde isteyin. Kapsam 3 Kategori 1 için topladığınız tedarikçi faktörleri yetmez. SKDM, öncülün tedarikçi tesisindeki ve ilgili dönemdeki gömülü emisyonunu ister. Bu veri yoksa o öncül için varsayılan değer kullanılır; kendi süreçleriniz için gerçek değer kullanmaya devam edebilirsiniz (2025/2547, md. 15).
  5. Yılda bir kez mutabakat yapın. Bütün SKDM üretim süreçlerinin doğrudan emisyonlarını toplayın ve tesisin Kapsam 1'iyle aradaki her farkı açıklayın: ithal ısı, SKDM dışı faaliyetler, taşıma ve SKDM'nin saymadığı gazlar. Açıklanamayan fark, eksik bir kaynak akışına ya da yanlış yere kaydedilmiş bir ısı akışına işaret eder; bu farkı doğrulama aşamasından önce tespit etmek gerekir.

Kapsam 3 çalışmanız bu süreçte yalnız kesiştiği yerde işe yarar: Kategori 1'in arkasındaki tedarikçi listesi, hangi SKDM öncülünü kimden aldığınızı gösterir. Değer zincirinin geri kalanı için Kapsam 3 rehberimize bakabilirsiniz.

Sahada ne görüyoruz

Bir grubun kurumsal envanteri holding düzeyinde, SKDM verisi ise her fabrikanın teknik ekibinde tutulduğunda aynı yakıt faturası iki kez sisteme girer. Tosyalı Holding ile yürüttüğümüz SKDM süreci yaklaşık 20 üretim şirketini tek bir yöntemle kapsar. Hesaplar üretim verisinden yapılır; aynı döngü filmaşin, haddehane, yapısal çelik ve spiral boru operasyonlarında da uygulanır (başarı hikâyesi).

SKDM çalışmalarımızda geçiş döneminde çeyreklik teslim tarihlerinin %100'üne uyduk. Bunlar geçmiş sonuçlardır, taahhüt değildir.

Sıkça sorulan sorular

Kapsam 1 ve 2 rakamlarımızı SKDM için kullanabilir miyiz?

Toplamları olduğu gibi kullanamazsınız. SKDM, her tesis için malın tonu başına gömülü emisyonu, Tüzük'ün Ek IV'ü ve (AB) 2025/2547 sayılı Uygulama Tüzüğü'ne göre hesaplanmış olarak ister. Kapsam 1 ve 2'nin faaliyet verisi bu hesabı besler, ama toplamlar beyana giremez.

SKDM Kapsam 3 emisyonlarını içerir mi?

Yalnız küçük bir bölümünü. SKDM, kendisi de SKDM malı olan öncüllerin gömülü emisyonunu sayar: çelikteki pik demir ya da çimentodaki klinker gibi. Taşıma, ambalaj, diğer satın alınan malzemeler ve bütün aşağı akış kategorileri SKDM'nin dışındadır.

Demir-çelik ve alüminyumda Kapsam 2 SKDM'ye girer mi?

Elektrik girmez. Demir-çelik, alüminyum ve hidrojen Ek II'de sayıldığı için bu mallarda yalnız doğrudan emisyon hesaplanır. Satın alınan ısı ya da buhar ise girer, çünkü SKDM bunu doğrudan emisyon sayar.

ISO 14067 ürün karbon ayak izi raporumuz SKDM hesabının yerine geçer mi?

Hayır. Ürün karbon ayak izi kendi sınırı, gazları ve veri tercihleriyle yaşam döngüsü kurallarına göre hesaplanır. SKDM hesabıyla aynı sayaç verisini paylaşabilir, ama SKDM sonucu SKDM metodolojisine uymalı ve gerçek değer kullanılıyorsa SKDM için akredite bir doğrulayıcı tarafından doğrulanmalıdır.

Gömülü emisyonu ihracatçı mı hesaplar, AB'deki ithalatçı mı?

Gerçek gömülü emisyonu tesisin işletmecisi hesaplar ve bir işletmeci emisyon raporu hazırlar (2025/2547, md. 10). AB'deki yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi bu emisyonları her yıl 30 Eylül'e kadar önceki yıl için beyan eder (ilk kez 2027'de, 2026 yılı için) ve gerçek değerlerin doğrulanmasını sağlar.

Kaynaklar

  • (AB) 2023/956 sayılı Tüzük, 20 Ekim 2025 tarihli konsolide metin ((AB) 2025/2083 değişiklikleri dahil): md. 3(21), 3(22), 3(34), 6(1), 7, 8(1); Ek I, II, IV – https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:02023R0956-20251020 (kontrol: 2026-11-18)
  • Komisyonun (AB) 2025/2547 sayılı Uygulama Tüzüğü, 10 Aralık 2025, gömülü emisyon hesaplama yöntemleri: md. 1, 3, 4, 5(6), 6, 7, 10, 15; Ek II B.1 ve D.4.3; Ek III – https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32025R2547 (kontrol: 2026-11-18)
  • GHG Protokolü Kurumsal Muhasebe ve Raporlama Standardı (revize baskı), 4. bölüm – https://ghgprotocol.org/corporate-standard (kontrol: 2026-11-18)
  • GHG Protokolü Kapsam 3 kategorileri – https://ghgprotocol.org/scope-3-calculation-guidance-2 (kontrol: 2026-11-18)
  • GHG Protokolü Ürün Standardı – https://ghgprotocol.org/product-standard (kontrol: 2026-11-18)
  • ISO 14067:2018, Sera gazları — Ürünlerin karbon ayak izi – https://www.iso.org/standard/71206.html (kontrol: 2026-11-18)

Son Kapsam 1 ve 2 envanterinizden yola çıkarak kaynak akışlarınızın SKDM üretim süreçleriyle eşleştirilmesi ve tesis düzeyinde eksik olan verilerin listelenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişime geçin

Üzerinde çalıştığınız konuyu konuşalım.

Burada okuduğunuz bir şey canlı bir projeye, bir raporlama tarihine veya değerlendirdiğiniz bir karara denk geliyorsa — faydalı bir görüşme yapmaktan memnuniyet duyarız.

Bize ulaşın

İlgili yazılar

SKDM'de beyanı AB'deki yetkilendirilmiş beyan sahibi verir, Türk ihracatçının tesisi doğrulanmış emisyon verisini sağlar

Mevzuat ve Uyum

7 dk18 Nov 26

SKDM beyanını kim verir, ihracatçı hangi veriyi sağlar?

Oku
SKDM danışmanlığı seçimi: teklif almadan önce sorulacak 6 soru, ilk yıllık beyan 30 Eylül 2027

Mevzuat ve Uyum

7 dk18 Nov 26

SKDM danışmanlığı seçerken nelere dikkat edilmeli? Sorulacak 6 soru

Oku
SKDM raporu ihracatçı tesisi için takvim yılı verisiyle ve İngilizce hazırlanır; alıcının ilk beyanı 30 Eylül 2027'de

Mevzuat ve Uyum

8 dk18 Nov 26

SKDM raporu nasıl hazırlanır? İhracatçı tesisi için altı adım

Oku

Uzmanlarımızla İletişime Geçin

Sürdürülebilirlik hedeflerinizi konuşalım.