ISO 14001:2026 revizyonu: değişenler ve 2029'a kadar geçiş adımları

ISO 14001:2026 yayımlandı mı, geçiş ne zaman bitiyor?

Evet. ISO'nun standart kaydı, uluslararası standardın 15 Nisan 2026'da 4. baskı olarak yayımlandığını gösteriyor ve ISO 14001:2015 ile ISO 14001:2015/Amd 1:2024'ü geri çekilmiş olarak listeliyor.

Geçiş kurallarını, Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF) ile Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İş Birliği'nin (ILAC) birleşmesiyle kurulan Global Accreditation Cooperation Incorporated (Global ACI) belirliyor. İtalya'nın akreditasyon kurumu Accredia, Global ACI'nin taslak geçiş dokümanına dayanarak takvimi Nisan 2026'da şöyle duyurdu:

Aşama	Tarih
ISO 14001:2026 yayımlandı	15 Nisan 2026
Akreditasyon kurumları yeni baskıya göre akreditasyona hazır	30 Ekim 2026'ya kadar
Belgelendirme kuruluşları geçişi yönetebileceklerini bildirir	30 Ocak 2027'ye kadar
Belgelendirme kuruluşlarının kendi geçişi tamamlanır	30 Nisan 2027'ye kadar
Yeni ISO 14001:2015 belgesi düzenlenmez	30 Ekim 2027'den sonra
Bütün belgeli kuruluşlar geçmiş olur; 2015 belgeleri geçersiz	30 Nisan 2029

Accredia, nihai Global ACI dokümanı farklı çıkarsa bu tarihleri değiştireceğini belirtti. Tarihler kaynağa göre birkaç gün oynayabiliyor; örneğin İrlanda'nın standart kurumu NSAI gösterge son tarih olarak 15 Nisan 2029'u verdi.

Türkiye'de belgeli bir şirket hangi takvime bakmalı?

Türkiye'de belgelendirme kuruluşlarını Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) akredite eder ve akreditasyon kurumları geçiş takvimini Global ACI kararına göre uygular. Bu yüzden belirleyici olan, belgenizi veren akredite kuruluşun size bildireceği tarihtir. Geçiş denetimini hangi denetimle birleştireceğinizi ve son tarihi kuruluşunuzdan yazılı olarak isteyin.

2015 sürümüne göre neler değişti?

2026 baskısı 2015 çerçevesini koruyor. ISO yeni baskıyı, güncel çevresel sorunları yansıtan daha net bir yapı olarak tanımlıyor. Belgelendirme kuruluşları DNV ve BSI ana değişiklikleri şöyle özetliyor:

Alan	ISO 14001:2015 (Amd 1:2024 ile)	ISO 14001:2026
Kuruluşun bağlamı	2024 ekiyle, iklim değişikliğinin ilgili bir konu olup olmadığı belirlenir	İklim değişikliğinin yanında kirlilik, biyoçeşitlilik ve doğal kaynakların durumu gibi daha geniş çevresel koşullar değerlendirilir
Çevre boyutları	Yaşam döngüsü bakış açısı istenir	Yaşam döngüsü bakış açısı güçlenir; tedarik zincirinin öncesi ve sonrası etkiler öne çıkar
Riskler ve fırsatlar	Tek bir madde altında birleşik	Gereklilikler yeniden yapılandırılır ve netleşir
Değişikliklerin planlanması	Ayrı madde yok	ÇYS'deki değişikliklerin planlanması ve yönetilmesi için yeni gereklilik (madde 6.3)
Operasyonel kontrol	"Dış kaynaklı süreçler"	"Dışarıdan sağlanan süreçler, ürünler ve hizmetler"
Rehber (Ek A)	Mevcut rehber	Birçok maddede belirgin biçimde genişletilmiş rehber

Pratikte bu değişiklikler ÇYS kayıtlarını dışarıya doğru genişletiyor: tedarik zincirinde ve üründe olana daha fazla dikkat, sistemi değiştirdiğinizde de belgelenmiş bir gerekçe.

Belgeli şirketler şimdi ne yapmalı?

1. Standardı edinin ve değişen maddeleri okuyun. Bağlam (4.1), riskler ve fırsatlar, yeni değişiklik planlaması maddesi ve operasyonel kontrolle başlayın. Resmî metni ISO'dan ya da ulusal standart kuruluşundan alın; özetler madde ayrıntısında farklılaşıyor.
2. Mevcut ÇYS'nizle boşluk kontrolü yapın. Her değişiklik için bugün hangi kanıtın olduğunu yazın: bağlam analizi, çevre boyutları listesi, değişiklik prosedürü, tedarikçi ve yüklenici kontrolleri.
3. Bağlam analizini güncelleyin. 2024'te eklenen iklim değişikliği değerlendirmesinin yanına kirlilik, biyoçeşitlilik ve kaynak durumu gibi ilgili çevresel koşulları belgeleyerek ekleyin.
4. Çevre boyutları listesini yaşam döngüsüne yayın. Etkileyebildiğiniz tedarik öncesi ve sonrası boyutları kaydedin: satın alınan malzeme, taşıma, ürünün kullanım ömrü sonu.
5. Değişiklik planlama prosedürü yazın. ÇYS değişikliklerinin nasıl önerildiğini, değerlendirildiğini, onaylandığını ve kayda geçtiğini tanımlayın.
6. Dışarıdan sağlanan süreç, ürün ve hizmetlerin kontrolünü gözden geçirin. Yalnız dış kaynaklı süreçleri değil, ürünleri çevre boyutlarınızı etkileyen tedarikçileri de dahil edin.
7. Geçiş denetimini planlayın. Accredia'nın kurallarına göre geçiş denetimi bir gözetim ya da yeniden belgelendirme denetimiyle birlikte veya ayrı bir özel denetim olarak yapılabilir. Geçiş denetimi yapılmazsa belge geçiş döneminin sonunda geri çekilir.

Çevre yönetim sistemi SKDM, TSRS ve EcoVadis kanıtını nasıl destekler?

ISO 14001 belgesi SKDM (CBAM), TSRS ya da EcoVadis için zorunlu değil. ÇYS'nin sağladığı şey, çevresel veri ve belgeler için kontrollü bir sistemdir; bu üçünün her biri de sizden tam olarak bu tür veri ve belge ister.

Talep	ÇYS'de hazır olan	ÇYS'nin karşılamadığı
EcoVadis Çevre teması	Geçerli ISO 14001 belgesi, çevre politikası, izleme kayıtları	Değerlendirmenin istediği politika, uygulama ve sonuç kanıtının tamamı
TSRS 2 iklim raporlaması	Çevre politikası, hedefler, enerji ve emisyon kaynaklarına ait izleme kayıtları	Kapsam 1, 2 ve 3 sera gazı envanteri, iklim riskleri ve fırsatları analizi
SKDM gömülü emisyon verisi	Belgelenmiş bilgi, kalibrasyon ve izleme kayıtları	SKDM izleme metodolojisi ve akredite doğrulayıcının doğrulaması

• EcoVadis. EcoVadis, metodolojisinin şirket belgelerine ve sertifikalar gibi ilgili üçüncü taraf onaylarına dayandığını söylüyor. Ayrıntılı liste için EcoVadis değerlendirmesine hazırlık belge kontrol listesine bakın.
• TSRS. TSRS 2, iklimle ilgili riskler ve fırsatlar ile metrik ve hedeflerin raporlanmasını ister; bu metriklerin arasında Kapsam 1, 2 ve 3 sera gazı emisyonları var. ÇYS'deki izleme disiplini bu verinin denetlenebilir bir kaynaktan gelmesini kolaylaştırır. Hangi şirketin ne zaman raporlayacağı için TSRS raporlama takvimine bakın.
• SKDM. ÇYS, SKDM izleme metodolojisinin ya da akredite doğrulayıcının yerini tutmaz. Ancak belgelenmiş bilgi, kalibrasyon ve izleme kaydı disiplini, tesis verisini doğrulayıcı sormadan önce tek bir yerde toplar. Veri tarafı için SKDM izleme planı ve veri toplama yazısına bakın.

Sahada ne görüyoruz?

ISO 14001 belgesi olan şirketler çoğu zaman ÇYS kayıtlarını, EcoVadis kanıtını ve sürdürülebilirlik raporu verisini üç ayrı yerde tutuyor ve aynı rakamı üç kez topluyor. Türk Hava Yolları Teknik'te veri şablonları birleştirildi; GRI için toplanan veri aynı anda EcoVadis kanıt tabanını besledi ve GRI içerik endeksi EcoVadis kanıtı olarak yapılandırıldı. 2026 geçişi, ÇYS kayıtlarını aynı veri yapısına bağlamak için iyi bir an. Sürdürülebilirlik stratejisi danışmanlığı bu çıktıları bağlayan gösterge ve veri yapısını kurar; raporlama tarafını EcoVadis danışmanlığı ve TSRS danışmanlığı karşılar.

Sıkça sorulan sorular

ISO 14001:2026 ne zaman yayımlandı?

15 Nisan 2026'da. ISO 14001'in dördüncü baskısıdır ve ISO'nun geri çekilmiş olarak listelediği ISO 14001:2015 ile 2024 iklim ekinin yerini alır.

ISO 14001:2015 belgem hâlâ geçerli mi?

Geçiş döneminde evet. Akreditasyon kurumlarının uyguladığı takvime göre 2015 belgeleri 30 Nisan 2029'da geçerliliğini yitirir; geçiş denetiminin bu tarihten önce tamamlanması gerekir. Kesin tarihi belgelendirme kuruluşunuzdan teyit edin.

Geçiş süresini kim belirliyor?

IAF ile ILAC'ın birleşmesiyle kurulan Global ACI, akreditasyon kurumları ve belgelendirme kuruluşları için geçiş kurallarını belirliyor. Accredia gibi akreditasyon kurumları takvimi Nisan 2026'da Global ACI'nin taslak dokümanına dayanarak yayımladı.

ISO 14001:2026 büyük bir revizyon mu?

Hayır. 2026 baskısı mevcut çerçeveyi koruyor ve hedefli değişiklikler ekliyor: daha geniş çevresel koşullar, güçlenen yaşam döngüsü bakışı, değişikliklerin planlanması için yeni bir gereklilik ve dışarıdan sağlanan süreç, ürün ve hizmetlerin daha geniş kontrolü.

2024 iklim değişikliği eki neydi?

Şubat 2024'te yayımlanan ISO 14001:2015/Amd 1:2024, ÇYS'nin bağlamı belirlenirken iklim değişikliğinin ilgili bir konu olup olmadığına karar verilmesini istedi. Bu ek artık 2026 baskısının içinde.

ISO 14001 EcoVadis puanına yardımcı olur mu?

Olabilir. EcoVadis şirket belgelerine ve sertifikalar gibi üçüncü taraf onaylarına dayanır; geçerli bir belge ve arkasındaki kayıtlar Çevre temasının kanıtını besler. Ancak değerlendirmenin istediği politika, uygulama ve sonuç kanıtının yerini tutmaz.

İlgili yazılar: EcoVadis puanı nasıl yükseltilir · Kurumsal karbon ayak izi hesaplama · TSRS kimler için zorunlu

Kaynaklar

• ISO, ISO 14001 standart kaydı (4. baskı, yayın 2026-04-15) – https://committee.iso.org/ru/standard/14001 (kontrol: 2026-11-11, iddia defteri D üzerinden)
• ISO, ISO 14001:2015/Amd 1:2024 kaydı (2026-04-15'te geri çekildi) – https://committee.iso.org/standard/88209.html (kontrol: 2026-11-11)
• Accredia, Circolare informativa DC N°14/2026, ISO 14001:2026'ya geçiş (16 Nisan 2026) – https://www.accredia.it/wp-content/uploads/2026/04/Circolare_informativa_DC_14-2026_ITA-Nuova-ISO-14001.pdf (kontrol: 2026-11-11)
• NSAI, Transitioning your EMS certification to I.S. EN ISO 14001:2026 – https://www.nsai.ie/about/news/transitioning-your-environmental-management-system-certification-to-i.s-en-iso-140012026/ (kontrol: 2026-11-11)
• DNV, New edition of ISO 14001 published – https://www.dnv.com/news/2026/new-edition-of-iso-14001-published/ (kontrol: 2026-11-11)
• BSI, ISO 14001 revision: shaping the future of environmental management – https://www.bsigroup.com/en-SE/insights-and-media/insights/blogs/iso-14001-revision-shaping-the-future-of-environmental-management/ (kontrol: 2026-11-11)
• EcoVadis, CSR methodology overview and principles – https://resources.ecovadis.com/ecovadis-solution-materials/ecovadis-csr-methodology-overview-and-principles (kontrol: 2026-11-11)
• Kamu Gözetimi Kurumu, Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS 2) – https://www.kgk.gov.tr (kontrol: 2026-11-11)
• Türk Akreditasyon Kurumu – https://www.turkak.org.tr (kontrol: 2026-11-11)

Bir ön görüşme planlayın; ÇYS kayıtlarınızdan hangilerinin EcoVadis, TSRS ve SKDM çalışmalarınızda kanıt olarak kullanılabileceğini gösteren bir eşleştirme tablosu çıkaralım.