Blog
Yayın: 08 Sep 26Okuma Süresi: 5 dk
Responsible® Programında Faz 1, hem ilk adım hem de sonraki her şeyin kapısı. Mevcut durum analizi ve sürdürülebilirlik yol haritası raporu Bakanlıkça onaylanmadan Faz 2 ve Faz 3 desteklerinden yararlanılamıyor; marka kullanım başvurusu da bu rapordan sonra yapılabiliyor. 10 Ağustos 2026 tarihli genelge değişikliğiyle birlikte sürecin başlangıcına ön onay adımı eklendiğinden, takvimin baştan doğru kurulması önem kazandı.
Faz 1, destek kapsamına alınan şirket için Responsible® Programı danışmanlık firması tarafından yürütülen iki çalışmadan oluşuyor. Birincisi, şirketin Yeşil Mutabakata uyum sürecindeki olgunluk kapasitesinin belirlenmesini teminen vizyon, çevre, sosyal ve yönetişim kriterleri baz alınarak yapılan mevcut durum analizi. İkincisi, analiz sonucunda geliştirmeye açık olduğu belirlenen konuların projelendirildiği sürdürülebilirlik yol haritasının oluşturulması.
Çalışmanın çıktısı, genelge ekinde belirlenen içerikte hazırlanan Faz 1 raporu. Bu raporun Bakanlık tarafından onaylanmış olması, şirketin program kapsamındaki diğer desteklerden faydalanabilmesinin ön koşulu.
Süreç, programa kabulle başlıyor. Cari yıldan önceki son üç takvim yılında toplam 300.000 ABD Doları ve üzeri ihracat yapan imalatçı ve ihracatçı şirketler, Responsible® Portalındaki başvuru formu ve genelge ekindeki belgelerle DYS üzerinden başvuruyor. İhracat tutarı hesaplanırken organik bağ bulunan şirket, grup şirketi, sektörel dış ticaret şirketi veya dış ticaret sermaye şirketi aracılığıyla yapılan ihracat ile ihraç kayıtlı satışlar da dikkate alınıyor.
Bakanlık değerlendirmesinde beş kriter esas alınıyor: sürdürülebilirlik vizyonu ve stratejisi, ihracat vizyonu ve kültürü, üst yönetimin projeyi sahiplenme düzeyi, proje ekibinin niteliği ve sürdürülebilirlik stratejisinin şirketin mali yapısına uygunluğu. Eksik bilgi ve belgelerin, eksiklik bildirimi tarihinden itibaren en geç üç ay içinde tamamlanması gerekiyor; tamamlanmaması hâlinde başvuru reddediliyor ve şirket altı ay sonra yeniden başvurabiliyor.
Destek kapsamına alınmasını müteakip Faz 1 aşamasına geçmeyen şirketler ise destek kapsamından re'sen çıkarılıyor.
Faz 1 çalışması Bakanlığın ön onayına tabi. Şirket, Bakanlıkça yetkilendirilmiş Responsible® Programı danışmanlık firmalarından aldığı üç adet teklifi, genelge ekindeki Ön Onay Teklif Formu ile birlikte DYS üzerinden sunuyor. Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda, şirketin birinci sırada tercih ettiği teklif dışındaki tekliflerden birini uygun görebiliyor.
Teklif değerlendirmesinde bakılması gereken üç başlık öne çıkıyor: firmanın program işleyişine hâkimiyeti, kurulu bir teslimat sisteminin bulunup bulunmadığı ve yol haritasından çıkacak projeleri uygulayabilecek hizmet derinliği. Faz 1 çalışmalarında alt yüklenici kullanımı yasak; dolayısıyla işi kimin yapacağı teklif aşamasında netleşmeli.
Ön onay başvurusunun onaylanmasını müteakip şirket, bir ay içinde danışmanlık firmasına ödeme yapıyor. Ödeme tutarı, Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği'ndeki sınıflandırma çerçevesinde belirleniyor: mikro ve küçük işletmeler için 500.000 TL, orta büyüklükteki işletmeler için 1.000.000 TL, büyük işletmeler için 1.500.000 TL. Bu harcama yüzde 50 oranında destekleniyor.
Ödemenin yapılmasını müteakip bir ay içinde Faz 1 çalışmasına başlanıyor. Çalışmanın ya da ödemenin ertelenmesine ilişkin talepler Bakanlık tarafından değerlendiriliyor.
Çalışma başlamadan önce iki formalite tamamlanıyor: çalışmadan 10 iş günü önce danışmanlık firması tarafından program ve danışman bilgilerinin Bakanlığa iletilmesi ve danışmanlık firması ile şirket arasında gizlilik sözleşmesinin imzalanması.
Mevcut durum analizi, dört temada yapılandırılmış bir değerlendirme çerçevesiyle yürütülüyor ve saha ziyaretini içeriyor. Genelgeye 10 Ağustos 2026 değişikliğiyle eklenen hükme göre yerinde inceleme çalışmasının, asgari beş yıllık tecrübesi bulunan ve en az biri mühendislik lisans eğitimini tamamlamış asgari iki danışman tarafından yapılması esas.
Danışmanların niteliği ayrıca düzenlendi: Faz 1 çalışmasını yapan danışmanların çevre, sosyal, yönetişim ve sürdürülebilirlik alanında en az beş yıllık tecrübeye sahip olması gerekiyor ve bu danışmanları Bakanlık yetkilendiriyor.
Şirket tarafında hazırlık, sürecin süresini belirleyen ana değişken. Saha ziyareti öncesinde talep edilen verilerin hazır edilmesi, ilgili departmanların görüşmelere katılımının planlanması ve mevcut politika, prosedür ve ölçüm kayıtlarının derlenmesi, ziyaretin verimini doğrudan etkiliyor.
Analiz bulguları, güçlü yönler ve gelişim alanları olarak değerlendirilerek Responsible® Portalına işleniyor. Yol haritasının işlevi burada beliriyor: gelişim alanlarının her biri, genelgede tanımlanan destek unsurlarıyla eşlenmiş birer projeye dönüşüyor.
Bu eşleme teknik bir ayrıntı değil, desteğin kullanılabilirliğini belirleyen unsur. Faz 2 desteği yol haritasında yer alan projelerle sınırlı; yol haritasında karşılığı olmayan bir çalışma için uygulama danışmanlığı desteğinden yararlanılamıyor. Faz 3 tarafında ise 10 Ağustos 2026 değişikliğiyle esneklik getirildi ve yol haritası kapsamı dışında yürütülen projelerin izlenmesi ve doğrulanması aşaması da destek kapsamına alındı.
Projelerin yol haritasındaki takvim ve öncelik sırasına bağlı kalmaksızın gerçekleştirilmesi mümkün; Faz 3 kapsamındaki projelerin Faz 2 projelerinden önce ya da eş zamanlı yürütülmesi de mümkün.
Rapor, genelge ekinde belirlenen içerikte hazırlanarak Bakanlık onayına sunuluyor. Onay süreci geri bildirim turlarını içerebiliyor; bu nedenle raporun tek bir değişiklik kaydıyla yönetilebilir şekilde hazırlanması, takvimi kısaltan bir unsur.
Onaydan sonra iki kapı açılıyor. Birincisi Faz 2 ve Faz 3 destekleri. İkincisi Responsible® markası: kullanım izni Faz 1 raporunun değerlendirilmesi neticesinde verilebiliyor ve şirketler rapor onayını müteakip, genelge ekindeki başvuru formuyla Bakanlığa müracaat ediyor. Marka, onay tarihinden itibaren beş yıl süreyle kullanılabiliyor.
Destek süresi, Bakanlığın destek kapsamına alma onayının DYS üzerinden şirkete iletildiği tarihten itibaren beş yıl. Bu süre içinde düzenlenen faaliyet, sözleşme, fatura ve ödeme belgeleri destekleniyor.
Hayır. Genelgede harcama yetkisi verilen şirketlerin Faz 1 danışmanlığı desteğinden faydalanamayacağı açıkça düzenlendi. Harcama yetkisi verilen şirketler Faz 2 ve Faz 3 desteklerinden, yol haritasında yer alan bir proje kapsamında olmak kaydıyla yararlanabiliyor.
Yeni kriterlerin hâlihazırda yetkilendirilmiş firmalarca 1 Ocak 2027 itibarıyla sağlanması zorunlu. Koşulları sağlamayan firmaların tekliflerine bu tarihten itibaren ön onay verilmiyor; ancak 1 Ocak 2027'den önce başlanan hizmetler tamamlanabiliyor ve Faz 1 raporu Bakanlıkça onaylanabiliyor.
Genelgede toplam bir süre tanımlanmadı; süreyi belirleyen unsurlar şirketin ölçeği, veri hazırlığı, saha programının yoğunluğu ve Bakanlık geri bildirim döngüsünün tur sayısı. Genelgeden gelen sabit süreler ise ön onay sonrası ödeme ve ödeme sonrası başlangıç için birer ay.
Destek ödemesinden yararlanabilmek için desteklenen faaliyetlere ilişkin ödemelerin bankacılık sistemiyle yapılması gerekiyor. Ayrıca harcamayı gerçekleştiren şirket ile faturayı düzenleyen tarafın ilişkili kişi olmaması ve harcama belgelerinin destek kapsamındaki şirket adına düzenlenmiş olması şart.
İletişime geçin
Burada okuduğunuz bir şey canlı bir projeye, bir raporlama tarihine veya değerlendirdiğiniz bir karara denk geliyorsa — faydalı bir görüşme yapmaktan memnuniyet duyarız.
Bize ulaşınSürdürülebilirlik hedeflerinizi konuşalım.
