TSRS ile CSRD/IFRS S1-S2 Arasındaki İlişki ve Farklar

TSRS, ISSB'nin IFRS S1 ve IFRS S2 standartlarının Türkiye'ye uyarlanmış halidir ve büyük ölçüde bu çerçeveyle örtüşür. CSRD (Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi) ise Avrupa Birliği'nin ayrı bir düzenlemesidir ve farklı bir raporlama standardı olan ESRS'yi (Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları) kullanır. Üç çerçeve de ortak bir kökene (TCFD ve ISSB ilkeleri) dayansa da birebir aynı değildir.

TSRS ile IFRS S1/S2 arasındaki ilişki nedir?

ISSB, küresel yatırımcılar için karşılaştırılabilir bir sürdürülebilirlik raporlama dili oluşturmak amacıyla IFRS S1 (genel açıklamalar) ve IFRS S2'yi (iklim açıklamaları) yayımladı. KGK, TSRS'yi hazırlarken bu iki standardı temel aldı ve TSRS 1 ile TSRS 2'yi bu çerçeveye paralel şekilde kurguladı. Sonuç olarak TSRS, içerik ve yapı açısından IFRS S1/S2 ile büyük ölçüde uyumludur; ancak KGK, Türk düzenleyici ortamına özgü bazı uyarlamalar ve ek açıklama gereklilikleri eklemiştir.

CSRD ve ESRS nedir, TSRS'den nasıl ayrılır?

CSRD, Avrupa Birliği'nin şirketleri kapsayan bir direktifidir ve uygulama standardı olarak ESRS'yi kullanır. ESRS, ISSB çerçevesinden farklı bir metodoloji izler: örneğin "çifte önemlilik" (double materiality) ilkesini merkeze alır — yani şirketin hem sürdürülebilirlik konularından etkilenmesini hem de şirketin çevre ve toplum üzerindeki etkisini birlikte değerlendirir. TSRS ve IFRS S1/S2 ise öncelikle "finansal önemlilik" ilkesine dayanır — yani açıklama zorunluluğu, konunun şirketin finansal performansına etkisiyle sınırlıdır.

Hangi şirketler her iki çerçeveyi de dikkate almalı?

Aşağıdaki profildeki şirketler için tek bir çerçeveye uyum yeterli olmayabilir:

• AB'de doğrudan operasyonu, iştiraki veya önemli ölçekte satışı olan şirketler (CSRD'nin dolaylı kapsamına girebilirler)

• AB merkezli şirketlerin tedarik zincirinde yer alan Türk şirketler (CSRD kapsamındaki müşteriler, tedarikçilerinden ESRS uyumlu veri talep edebilir)

• Uluslararası yatırımcı tabanına sahip veya yurt dışı borsalarda da işlem gören şirketler

Bu şirketler için önerilen yaklaşım, TSRS uyumunu temel alıp, CSRD/ESRS'nin ek gerekliliklerini (özellikle çifte önemlilik değerlendirmesi ve daha geniş paydaş etkisi açıklamaları) ayrı bir katman olarak ele almaktır.

Üç çerçeve arasındaki pratik farklar nedir?

Şirketler bu farkları nasıl yönetmeli?

En verimli yaklaşım, tek bir veri toplama ve konsolidasyon altyapısı kurup, bu altyapıdan farklı çerçevelerin gerektirdiği formatlara çıktı üretmektir. Örneğin Kapsam 1/2/3 emisyon verisi bir kez doğru şekilde toplandığında, hem TSRS 2 hem IFRS S2 hem de ESRS E1 (iklim) gereklilikleri için kullanılabilir. Bu nedenle boşluk analizi aşamasında sadece TSRS değil, şirketin maruz kaldığı diğer çerçeveler de değerlendirmeye dahil edilmelidir.

Çoklu çerçeve uyumunun riski nedir?

En sık karşılaşılan hata, her çerçeve için ayrı ve birbirinden kopuk raporlama süreçleri kurmaktır. Bu yaklaşım hem maliyeti artırır hem de veriler arasında tutarsızlık riski yaratır — örneğin aynı yıl için TSRS raporunda ve CSRD raporunda farklı emisyon rakamları görünmesi, denetçiler ve yatırımcılar nezdinde güven sorunu yaratabilir.

Semtrio Notu: Semtrio'nun IFRS Sustainability Alliance üyeliği, TSRS uyum projelerini güncel ISSB rehberleriyle senkron tutmamızı sağlıyor. CSRD ve CSDDD uygulama deneyimimiz sayesinde, birden fazla çerçeveye maruz kalan şirketlere tek bir veri mimarisi üzerinden çoklu raporlama çıktısı kurgulayabiliyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

TSRS, IFRS S1/S2 ile birebir aynı mı?

Hayır, büyük ölçüde paraleldir ancak KGK'nın eklediği Türk düzenleyici ortamına özgü uyarlamalar içerir.

CSRD ile TSRS aynı standart mı?

Hayır. CSRD bir AB direktifidir ve ESRS standardını kullanır; ESRS çifte önemlilik ilkesine dayanır. TSRS ise öncelikle finansal önemlilik ilkesini esas alır.

Türk şirketleri CSRD'den etkilenir mi?

Evet, dolaylı olarak. AB'de operasyonu olan, AB'li şirketlerin tedarik zincirinde yer alan veya uluslararası yatırımcı tabanına sahip Türk şirketler CSRD/ESRS gerekliliklerinden etkilenebilir.

Tek bir veri altyapısıyla birden fazla çerçeveye uyum sağlanabilir mi?

Evet, özellikle emisyon verisi gibi ortak veri noktaları tek seferde doğru toplanıp farklı çerçevelerin formatlarına uyarlanabilir.

Hangi çerçeveden başlanmalı?

Türkiye merkezli ve BIST/finansal kuruluş kapsamındaki şirketler için TSRS öncelikli başlangıç noktasıdır; AB maruziyeti olan şirketler bu temele CSRD/ESRS gerekliliklerini ek katman olarak eklemelidir.

Birden fazla raporlama çerçevesine aynı anda maruz kalıyorsanız, Semtrio ekibiyle bütünleşik bir uyum stratejisi görüşebilirsiniz.