Semtrio
ACADEMY
Partner Girişi
İletişim

Bültenimize abone olarak Semtrio’dan bilgilendirici ve pazarlama amaçlı ticari iletiler almayı kabul etmiş olursunuz. İstediğiniz zaman abonelikten ayrılabilirsiniz.

Değişikliklerden ilk siz haberdar olun.

Semtrio
Bizi takip edin

Hizmetler

Mevzuat Uyumuİklim MuhasebesiSürdürülebilirlik Raporlamasıİklim ve Sürdürülebilirlik StratejisiTedarik Zinciri Sürdürülebilirliği
ESG DerecelendirmeleriSürdürülebilir FinansKapasite Geliştirme ve EğitimKarbon Piyasaları ve İklim Projeleri

Sektörler

İmalatEnerjiHavacılıkFinans ve Bankacılık
TelekomünikasyonPerakende ve TüketiciYapı MalzemeleriGrup Şirketleri ve Holdingler

Çalışmalarımız

Tüm Müşteriler ve ProjelerÖne Çıkan ProjelerAkreditasyonlar

İçgörüler

Başarı HikayeleriBlogSözlükKaynaklar

Hakkımızda

Biz KimizNeden SemtrioKariyer

İletişim

İletişim

İş Ortaklarımız

B Corp Sertifikalı
CDP
UN Global Compact
Ecovadis CoreEcovadis Platinum
GRI Topluluk Üyesi

Telif Hakkı © 2026 Tüm Hakları Saklıdır.

Yasal
Politikalar
Peerless Ventures

Tasarım

Fameus
Ana Sayfa
İçgörüler
Blog
Alüminyum İhracatçısı İçin SKDM: Birincil ve İkincil Üretim, Bilet Riski ve Dolaylı Emisyon

Blog

Alüminyum İhracatçısı İçin SKDM: Birincil ve İkincil Üretim, Bilet Riski ve Dolaylı Emisyon

AlüminyumSKDMCBAMEkstrüzyonBirincil AlüminyumÖncül

Yayın: 17 Sep 26Okuma Süresi: 4 dk

Türkiye, AB'ye SKDM kapsamı alüminyum ihracatında birinci sırada yer alıyor. Buna karşılık geçiş döneminde gerçek emisyon verisi kullanım oranı %64 ile dört sektör arasında en düşük seviyede kaldı. Bu iki verinin birlikte okunması, sektörün en büyük açığını gösteriyor: hacim yüksek, veri hazırlığı ise geride.

Alüminyumda emisyon nereden geliyor?

Alüminyumun karbon profilini anlamak için üretim zincirini ikiye ayırmak gerekir.

Birincil üretim, boksitten alümina, alüminadan elektroliz yoluyla metal üretimini kapsar. Emisyonun ezici bölümü elektroliz aşamasındaki elektrik tüketiminden gelir; buna ek olarak anot tüketiminden kaynaklanan doğrudan emisyonlar ve perflorokarbon salımları vardır. Elektrik kaynağına bağlı olarak birincil alüminyumun emisyon yoğunluğu, hidroelektrik kullanan bir tesisle kömür bazlı bir tesis arasında birkaç kat fark gösterebilir.

İkincil üretim, hurdanın yeniden ergitilmesidir ve enerji ihtiyacı birincil üretimin çok altındadır. Hurda SKDM kapsamında olmadığı için taşıdığı bir gömülü emisyon da yoktur; dolayısıyla ikincil üretimin emisyon yoğunluğu yapısal olarak düşüktür.

Türkiye'nin AB'ye alüminyum ihracatının önemli bölümü ekstrüzyon profilleri, saclar, folyolar ve işlenmiş ürünlerden oluşuyor. Bu ürünler zincirin aşağı ucunda yer aldığı için, hesabın belirleyicisi tesisin kendi prosesi değil, girdisidir.

  1. 1Türkiye AB'ye SKDM kapsamı alüminyum ihracatında birinci sırada; gerçek veri kullanım oranı ise %64 ile en düşük.
  2. 2Birincil alüminyumun emisyon profili elektrik kaynağına, ikincil üretimin profili hurdaya bağlıdır.
  3. 3İşlenmiş ürünlerde gömülü emisyonun büyük bölümü satın alınan bilet veya külçeden gelir.
  4. 4Dolaylı emisyonlar alüminyumda bugün hesaba girmiyor; genişletilmesi öneriliyor.
  5. 5Tedarikçi seçimi, alüminyum işleyicileri için en güçlü SKDM kaldıracıdır.
Şema: Ekstrüzyoncunun sayısını kendi prosesi değil, satın aldığı bilet belirler

Ekstrüzyoncunun asıl sorunu: biletin emisyonu

Bir ekstrüzyon tesisinin kendi süreçlerindeki emisyon — homojenizasyon fırını, pres, yaşlandırma fırını, yüzey işlem — toplam gömülü emisyonun görece küçük bir bölümünü oluşturur. Sayının büyük bölümünü satın alınan bilet veya külçenin gömülü emisyonu belirler.

Bu, SKDM açısından net bir sonuç doğurur: ekstrüzyoncunun kendi tesisinde yapacağı verimlilik iyileştirmeleri, gömülü emisyonu sınırlı ölçüde değiştirir. Belirleyici olan, biletin hangi kaynaktan alındığıdır.

  • İkincil (hurda bazlı) bilet kullanılıyorsa, gömülü emisyon belirgin biçimde düşer.
  • Düşük karbonlu birincil bilet — hidroelektrik veya benzeri kaynaklarla üretilmiş — kullanılıyorsa, doğrulanmış tedarikçi verisiyle bu avantaj hesaba yansıtılabilir.
  • Tedarikçiden veri alınamıyorsa, öncül için varsayılan değer uygulanır ve üzerine sapma marjı eklenir. Bu durumda tesisin kendi iyi performansı görünmez hâle gelir.

Yani alüminyum işleyicileri için en güçlü SKDM kaldıracı tedarikçi seçimi ve tedarikçiden veri alınmasıdır. Bu, satın alma biriminin SKDM hazırlığının merkezinde yer alması gerektiği anlamına gelir — sahada bu iş çoğunlukla çevre veya kalite birimlerine bırakılıyor.

Dolaylı emisyonun kapsam dışı olması: bugünkü denge

SKDM'de dolaylı emisyonlar bugün yalnızca gübre, çimento ve aglomere demir için hesaba giriyor. Alüminyum, elektrik yoğunluğu en yüksek sektör olmasına rağmen kapsam dışı.

Bunun sonucu ilk bakışta çelişkili görünür: birincil alüminyumun emisyonunun büyük bölümü elektrikten geldiği için, dolaylı emisyonun dışlanması yüksek karbonlu elektrikle üretilmiş birincil alüminyumun hesapta görece hafif kalmasına yol açar. Gerekçe AB içindeki simetridir; AB'li üreticiler elektrik maliyetleri için dolaylı telafi mekanizmasından yararlanıyor.

Komisyon'un gözden geçirme raporunda bu dengenin değiştirilmesi öneriliyor: dolaylı emisyonların alüminyuma genişletilmesi ve AB'deki dolaylı telafi mekanizmasının kaldırılması. Genişleme gerçekleşirse alüminyum zincirinde hesap kökten değişir ve elektrik kaynağının kanıtlanması birinci sıraya çıkar. Elektrik tarafındaki kanıt kurallarını dolaylı emisyonlar, elektrik ve PPA yazısında ele aldık.

Kapsam: hangi alüminyum ürünleri listede?

Kapsam, işlenmemiş alüminyumdan (CN 7601) başlayarak çubuk ve profilleri, telleri, sac ve levhaları, folyoları, boruları ve belirli alüminyum eşyayı içeriyor. Alüminyum hurdası kapsam dışı. Alümina ve alüminyum hidroksit gibi öncüllerin kapsama eklenmesi, gözden geçirme raporunda değerlendirilen başlıklar arasında.

Kapsamın 2028'de genişletilmesi önerilen 180 downstream üründe de alüminyum ağırlıklı bir yer tutuyor; listedeki ürünlerin girdisinin ortalama %79'u demir-çelik ve alüminyumdan oluşuyor.

%64'lük veri açığı ne anlama geliyor?

Geçiş döneminde alüminyumda gerçek emisyon verisi kullanım oranının %64'te kalması, sektörün üçte birinden fazlasının varsayılan değerlerle raporlandığını gösteriyor. Uygulama döneminde bunun iki sonucu var.

Birincisi doğrudan maliyet: varsayılan değer, ülke ve rota ortalaması üzerinden hesaplanır ve üzerine sapma marjı eklenir. İkincisi rekabetçi konum: AB'li alıcı iki tedarikçiyi karşılaştırırken, doğrulanmış veri sunan tedarikçinin sayısı görünürken diğerinin sayısı ortalama üzerinden atanır. Düşük emisyonlu üretim yapan bir tesisin bu farkı gösterememesi, avantajın kaybı anlamına gelir.

Varsayılan değer ile gerçek veri arasındaki maliyet farkını varsayılan değer mi gerçek veri mi yazısında sayısallaştırdık.

Ne yapmalı?

  1. Öncül haritası çıkarılır. Hangi bilet/külçe hangi tedarikçiden, hangi rotayla üretilmiş; birincil mi ikincil mi.
  2. Tedarikçiden doğrulanmış veri talep edilir. Talep, tedarik sözleşmesinin bir maddesi hâline getirilir.
  3. İkincil girdi oranı izlenir. Hurda oranı, gömülü emisyonun en güçlü belirleyicisidir ve dönemsel olarak raporlanabilmelidir.
  4. Kendi prosesinin verisi kurulur. Fırın yakıt tüketimi, elektrik tüketimi ve üretim miktarı süreç bazında izlenir.
  5. Elektrik tedarik yapısı belgelenir. Bugün hesaba girmese de, kapsam genişlemesi ihtimaline karşı izlenebilir tutulur.

Sıkça sorulan sorular

Hurdadan ürettiğim ürünün gömülü emisyonu sıfır mı?

Hayır. Hurda taşınan bir emisyon yükü getirmez, ancak ergitme ve işleme süreçlerinizin kendi emisyonları hesaba girer.

Biletimi ithal ediyorum, tedarikçim veri vermiyor. Ne olur?

Öncül için varsayılan değer ve sapma marjı uygulanır. Bu, ürününüzün gömülü emisyonunu yukarı çeker ve fiyat rekabetinizi etkiler.

Düşük karbonlu alüminyum sertifikaları kabul ediliyor mu?

SKDM hesabı sektörel sertifikalara değil, doğrulanmış tesis verisine dayanır. Sertifikalar ticari iletişimde kullanılabilir, hesabın yerine geçmez.

Folyo ve sac üreticisi için de aynı mantık geçerli mi?

Evet. Zincirin aşağısına inildikçe öncülün payı artar ve tedarikçi verisinin önemi büyür.

Kaynaklar

  • T.C. Ticaret Bakanlığı — SKDM sunumu, 5 Ocak 2026
  • Avrupa Komisyonu — SKDM mevzuatı ve ekleri

Öncül haritasının çıkarılması, tedarikçi veri talebinin kurgulanması ve gömülü emisyon hesabının oluşturulması konularında SKDM/CBAM muhasebesi ve raporlaması hizmetimiz kapsamında çalışıyoruz. Sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişime geçin

Üzerinde çalıştığınız konuyu konuşalım.

Burada okuduğunuz bir şey canlı bir projeye, bir raporlama tarihine veya değerlendirdiğiniz bir karara denk geliyorsa — faydalı bir görüşme yapmaktan memnuniyet duyarız.

Bize ulaşın

İlgili yazılar

Semtrio blog kapak görseli — TAKVİM ve 2026-2034 kavramlarını gösteren şematik anlatım

Mevzuat ve Uyum

4 dk17 Sep 26

SKDM Takvimi 2026-2034: Hangi Tarihte Ne Oluyor?

Oku
Semtrio blog kapak görseli — SKDM ve EMİSYON kavramlarını gösteren şematik anlatım

Mevzuat ve Uyum

8 dk17 Sep 26

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Nedir? 2026 Uygulama Dönemi ve İhracatçı Yükümlülükleri

Oku
Semtrio blog kapak görseli — CN KODU ve EK I LİSTESİ kavramlarını gösteren şematik anlatım

Mevzuat ve Uyum

5 dk17 Sep 26

SKDM Kapsamındaki Ürünler ve CN Kodları: İhracatınız Kapsamda mı?

Oku

Uzmanlarımızla İletişime Geçin

Sürdürülebilirlik hedeflerinizi konuşalım.